Endokrinoloji Bölümü Uzmanı Neye Bakar?

Tıbbi Kontrol : Bu yazı tıbbi açıdan Dr. Erhan Yavuz tarafından kontrol edilmiştir. ✔️

Endokrinoloji bölümü vücutta temel yaşamsal faaliyetlerin devamlılığının sağlanabilmesi için gerekli olan hormonlara odaklanmış bir tıp branşıdır. Hormonlar bizim herşeyimizdir. Vücut sıcaklığımızı, o anki stresimizi, ruh halimizi, büyümemizi ve gelişmemizi hepsini hormonlar kontrol eder. Bu hormonlar ilgili yerlerden az ya da fazla salındığında ortaya çıkan hastalıklarda endokrinoloji ilgi alanı içindedir. Bu bölümde uzmanlığını alan hekimlere endokrinolog adı verilir. Endokrinoloji doktoru veya endokrinoloji uzmanı olarak bilinen endokrinologlar 6 yıllık tıp eğitimi sonrası 4 yıllık dahiliye uzmanlık eğitimi alırlar. Ardından 3 yıllık endokrinoloji yan dal eğitimi alırlar. Dolayısıyla 13 yıllık bir eğitimin ardından bu ünvanı almaya hak kazanırlar. Peki endokrinoloji doktoru hangi hastalıklara bakar?

Endokrinolog Nedir? Ne Yaparlar?

Endokrinoloji uzmanı olarak isimlendirilen bu bölümün doktorları endokrin sistem ve bu sistemin hastalıklarıyla ilgilenen tıp fakültesi mezunu doktorlarıdır. Endokrin sistemin hastalıklarını teşhis edip tedavilerini düzenlerler.

Endokrinoloji Nedir?

Endokrinoloji temel olarak vücudumuzda birçok hayati fonksiyonun sorunsuz çalışabilmesi ve kontrol altında tutulabilmesini sağlayan hormonlar ile ilgilenen bir tıp disiplinidir. Vücutta yer alan ve hormon salgılayan tüm organlar bu bölümün ilgi alanı içerisindedir. Temel olarak hormonlar vücudumuzda beş ana konuya ciddi etki ederler.

Vücudumuzda Hormonların Yönettiği Sistemler

1. Metabolizma Sistemi
2. Solunum Sistemi
3. Büyüme Sistemi
4. Üreme Sistemi
5. Hareket Sistemi

Genel olarak hormon salgılayan yapılar tiroid bezleri, pankreas, böbrek üstü bezleri, paratirodi bezleri, testisler, yumurtalıklar, hipofiz ve hipotalamus bezleridir. Bu bezlerde hormon eksik ya da fazla salınması endokrinoloji bölümünün baktığı hastalıkların görülmesine sebebiyet verir. O halde endokrinoloji uzmanı hangi hastalıklarla ilgilenir? Hemen konumuza geçelim.

Endokrinolog Kimdir? Ne İş yapar?

Endokrinolog temelde hormonlarda ortaya çıkan dengesizlikleri ve gelişen endokrin sistem bozukluklarını tedavi eden uzman tıp doktorudur. Türkiye’de 6 yıllık tıp eğitimi ardından 4 yıllık uzmanlık eğitimi ve sonrasında 3 yıllık yan dal eğitimi ile endokrinoloji uzmanlığı rozetini alırlar.

Hormonlar vücutta endokrin bezler tarafından salgılanır ve dağılırlar. Her bir hormonun kendine özgü ve farklı görevleri bulunmaktadır. Vücudun büyüme ve gelişmesine etki ederler ve çeşitli fonksiyonların sürdürülmesini sağlarlar.

Endokrin Sistem Organları Hangileridir?

Endokrinoloji bölümü hormonlarla, hormonları üreten organlar ve hastalıklarıyla ilgilenen bir tıp disiplinidir. Hormonların etki tipleri çok farklı ve çeşitlidir. Örneğin bazı hormonlar büyümeyi kontrol altında tutarken bazıları vücut sıcaklığını kontrol altında tutmaya ayarlıdır. Alt tarafta hormon salgılayan yapılar ve bezleri göreceksiniz. Üzerine tıklayarak detaylı bilgiler edinebilirsiniz.

1. Tiroid Bezi

Görünüm olarak kelebek şeklinde olan vücutta büyüme ve gelişmeyi etkileyen önemli bir bezdir.

2. Epifiz Bezi

Beyin bölgesinde yer alan ve genellikle uyku ile ilişkili durumları ayarlayan bir bezdir.

3. Paratiroid Bezi

Boyun bölgesi seviyesinde yer alan ve kalsiyum seviyelerinin kontrol altında tutulmasına katkıda bulunan 4 parçalı bezdir.

4. Hipotalamus Bezi

Beyin bölgesinin en alt kısmında yer alarak açlık ve tokluk ile ilgili hisleri düzenleyen önemli bir bezdir.

5. Adrenal bez

Böbrek üstü bezi olarak ta bilinen bu bezler stres ve seks ile ilişkili durumları düzenler.

6. Testisler

Sperm üretimi ile neslin evamlılığına katkı sağlarlar

7. Yumurtalıklar

Kadınlarda bulunur ve neslin devamlılığına katkı sağlar.

8. Hipofiz Bezi

Büyüklük olarak bezelye tanesi kadar olan ve diğer tüm hormonların düzenlenmesinden sorumlu olan bezdir.

9. Pankreas

İnsülin üretimi sağlayarak kan şekeri düzeyini kontrol altında tutan bir organdır.

10. Timus Bezi

Çocukluk dönemlerinde bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlayan salgılar üreten bezdir.

Endokrinoloji Hangi Hastalıklara Bakar?

Endokrinoloji bölümü neye bakar sorusu çok sık olarak sorulmakla birlikte tam ve net bir cevabı bulunmamaktadır. Çoğu hastalıkta diğer tıp branşları ile birlikte çalışır. İşte endokrinolojinin ilgilendiği hastalıklar:

  1. Akromegali : Normalden fazla büyüme ile giden bir hastalıktır.
  2. Diyabetes Mellitus : Şeker hastalığı. Endokrinolojik hastalıklar arasından en sık görülenlerden biridir.
  3. Addison Hastalığı : Adrenal bezlerin yetmezliği ile seyreden bir hastalıktır.
  4. Tiroid Kanseri
  5. Graves Hastalığı : Tiroid hormonunun aşırı üretilmesi giden bir hastalıktır.
  6. Hashimoto Tiroiditi
  7. Büyüme Hormonu Bozuklukları
  8. Hipertiroidi
  9. Hipotiroidi
  10. Menopoz
  11. Osteoporoz
  12. Feokromasitoma
  13. Polikistik Over Sendromu
  14. Multipl Endokrin Neoplazi
  15. Aşırı Tüylenme Sorunları
  16. Kısırlık Problemleri
  17. Büyüme Sorunları
  18. Obezite ve Kilo Problemleri
  19. Boy Kısalığı

Endokrinoloji bölümünün baktığı birçok hastalığa dahiliye bölümü doktorları da bakmaktadır. Türkiye’de bazı şehirlerde endokrinoloji bölümü hekimleri bulunmamaktadır. Bu gibi endokrinologlara ulaşılamaz olduğu durumlarda bahsettiğim hastalıklara dahiliye doktorları bakacaktır. Hemen dahiliye bölümünün baktığı hastalıklar hakkında bilgi almak için alttaki butona tıklayınız.

Endokrinoloji Bölümü Neye Bakar?

Genelde hastalar aile hekimleri tarafından bir endokrinoloji uzmanına yönlendirilirler. Peki hangi durumlarda endokrinoloji doktoruna gitmeliyiz? İşte o durumlar:

  • Şeker hastasıysanız
  • Kan tahlillerinizde tiroid değerlerinizde bozukluk çıktıysa
  • Kemiklerinizde kırılganlık durumu geliştiyse
  • Adet düzensizliği durumu varsa
  • Boy kısalığı varsa
  • Saç dökülmesi varsa
  • Meme büyümesi görülüyorsa

Endokrinoloji Hangi Tahlilleri İster?

Endokrinoloji bölümü bir önceki başlıkta belirttiğim hastalıkları teşhis, tedavi ve takip edebilmek için bazı kan testlerini yapmaktadır. Bu kan testleri bazen tanı koyulmasını bazen tedavinin yolunda gidip gitmediğini bazen de sorunun devam edip etmediğinin saptanması için kullanılırlar.

Hemogram, ACTH, ADH, Kalsitonin, Kalsiyum, Östrojen, FSH, GH, HCG, IGF, LH, Prolaktin, PTH, SHBG, T3, T4, TSH, B-HCG, Kreatinin gibi kan testi değerleri endokrinolojik hastalıkların tanısında ve tedavisinde kullanılan tahlillerden bazılarıdır.

Eğer endokrinolojinin baktığı hastalıklar ile ilgili aklınıza takılan bir durum varsa alt tarafta yer alan yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım. Yorumlarınızı bekliyorum 🙂

Kaynakça:

  1. What is endocrinology? | Society for Endocrinology Erişim tarihi: 06.09.2021
  2. All Endocrine Disorders (endocrineweb.com) Erişim Tartihi: 06.09.2021
  3. What Diseases Does an Endocrinologist Treat? (medicinenet.com) Erişim Tarihi: 22.09.2021

(Bu yazı ilk defa 3 Ocak 2018 tarihinde yazılmıştır. Ardından 26 Kasım 2020, 22 Eylül 2021 tarihinde güncellenmiştir.)

Photo of author

Dr. Erhan Yavuz

2016 yılında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim hayatımı tamamladım. İlk görev yerim olan Erzurum'un Narman ilçesinde Narman İlçe Devlet Hastanesi'ne atandığımda zorlu günler benim için başladı. Acil serviste doktor olarak çalışmak, canlara dokunmak güzeldi ancak kendimi tekrarlamaya başladığım hissi beni rahatsız ediyordu. Başarılı işler yapmanın ötesinde daha fazla kişiye ulaşmak ve kitlelere seslenmek gerektiğini düşünmüştüm hep. İşte tam da bu düşünceli zamanlarda atıldı temelleri Doktordan Haberler'in. Ben farklı farklı devlet hastanelerinde, sağlık kurumlarında gezerken bloğum dediğim bu siteden her geçen gün daha fazla kişiye hitap etmeye başladım. 2020'yi bitirdiğimiz bu günlerde artık her gün binlere ve onbinlere ulaşmanın mutluluğu içerisindeyim. Bıkmadan usanmadan ziyaretçilerimin sorduğu sorulara doktor kimliğimle cevap vermeye devam edeceğim. Yüzbinlere, milyonlara ulaşmak dileğiyle :)

“Endokrinoloji Bölümü Uzmanı Neye Bakar?” üzerine 8 yorum

  1. Hocam kızım 13 yaşında boy gelişiminin kapanıp kapanmadığını çocuk doktorumu yoksa ortopedi uzmanımı bilir film yada tahlillerlemi bilinir

    Cevapla
    • Merhabalar Dilek Hanım, öncelikle geçmiş olsun.
      Öncelikle çocuk hekimine muayene olmalısınız. Ardından ortopedi bölümüne yönlendirileceksiniz.
      Sağlıklı ve mutlu günler dilerim.

      Cevapla
    • Merhabalar Ayşe Hanım, öncelikle geçmiş olsun.
      Göğüs gelişmemesinden kastınızın ne olduğunu tam anlayamadım. Meme büyütme ya da göğüsün hiç gelişmemesi durumu mu söz konusudur? Açıklayabilirseniz yönlendirme yapacağım.
      Sağlıklı ve mutlu günler dilerim.

      Cevapla
  2. Merhaba Kızım 18 yaşında boy kısalığı var bunun için endokrinolojiye mi gitmemiz gerek şimdiden teşekkürler

    Cevapla
    • Merhabalar Güler Hanım, öncelikle geçmiş olsun.
      Boy kısalığı şikayeti için öncelikle genel dahiliye polikliniğine gidebilirsiniz. Gerekli görülürse ve hormonal nedenlere bağlanırsa endokrinolojiye yönlendirilirsiniz. Eğer ilk etapta fikir edinmek isterseniz aile hekiminize muayene olabilirsiniz.
      Sağlıklı ve mutlu günler dilerim.

      Cevapla
  3. merhaba yeğenimin boy kısalığı var.17 yaşında bununla ılgılı cocuk endokrılojıye mı gıtmemız lazım.cevaplarsanız sevınırım simdıden tesekkur ederım.

    Cevapla
    • Merhabalar Nazan Hanım, öncelikle geçmiş olsun.
      Bu tip durumlar için genellikle pediatri bölümü hekimleri ilgilenir. Çocuk endokrinoloji bölümü gerçekten yaşına göre boy kısalığı mevcutsa doğru seçim olacaktır.
      Sağlıklı ve mutlu günler dilerim.

      Cevapla

Yorum yapın