Tam Kan Sayımı Nedir? Yüksek ve Düşük Çıkması Nasıl Yorumlanır?

0
88

Tam Kan Sayımı Nedir?

Doktorların, hastanın genel sağlık durumu hakkında bilgi edinmesi ve genel olarak anemi (kansızlık) gibi hastalıkların tespit edilmesinin yanı sıra tedavi seyrinin izlenmesi durumlarında yapılan kan tahlili tam kan sayımı kan tahlilidir. Vücudun çeşitli yerlerinden alınan kan ile ölçüm yapılır. Herhangi bir kolda bulunan toplar damardan ve parmak ucundan alınabilmektedir. Yeni doğan bebeklerde ise topuktan kan alınır. Kan tahlili için bir hazırlığa gerek olmaması her zaman kolaylıkla yapılmasına olanak verir.

cbc hemogram tam kan sayimi nasil yorumlanir
CBC, tam kan sayımı ya da hemorgram nedir ile ilişkili görsel.

Tam kan sayımı farklı isimlerle de anılır. CBC, Diferansiyel CBC-TKS, Hemogram isimleri ile de bilinir. Bu kan tahlili ile ilişkilendirilen diğer testler arasında kan yayması, Hematokrit, kırmızı kan hücresi sayımı, beyaz kan hücresi sayımı gibi testler bulunmaktadır.

Tam Kan Sayımı Neden Yapılır?

Farklı nedenlerden dolayı tam kan sayımı doktor tarafından talep edilebilir. En çok tercih sebebi hastanın genel sağlık durumunun tespit edilmesidir. Rutin muayenelerde tercih edildiği gibi anemi, lösemi gibi hastalıkların tespit edilmesi için kan tahlili istenmektedir.

Hastanın halsizlik, iltihap, ateş, berelenme, bitkinlik gibi şikayetler varsa bu durumda da TKS istenebilir. Test tek başına yeterli sonuçları verebileceği gibi enfeksiyon gibi durumlarda farklı testlerin yanında da istenerek sayım yapılabilir.

Kan bozukluğu hastalıklarında da hastalığın tespiti ve seyri için alınan kan tahlilidir. Talasemi, polisitemi bir kan bozukluğudur. Kırmızı kan hücrelerinde görülen bu bozuklukların tespitinde tercih edilir.

Antikonvülsanlar, düzensiz kalp ritmi tedavisi, kanser, tiroit inhibitörleri, kemoterapi, antibiyotiklerle şizofreni tedavilerinde kullanılan ilaç kırmızı kan hücrelerini etkileyebilmektedir. Bu gibi durumların takibinde yine tam kan sayımı testi uygulanır.

Tam Kan Sayımı Testi Ne Zaman İstenir?

CBC yani tam kan sayımı testi tıp dünyasında çok geniş bir alanda kullanılmaktadır. Bu test kan hücreleri hakkında bilgiler verdiği gibi hücrelerin tipleri ve boyutları hakkında da bilgi vermektedir. Tek başına istenebildiği gibi bazı hastalıkların tespitinde kullanılan farklı testlerin yanı sıra da en çok istenilen testlerden biridir. İnsanların genel sağlık durumlarının tespitinde istenmektedir. Bir hasta CBC testini yaptırdıktan sonra eğer test değerleri normal çıkmışsa doktorun istemesi dışında tekrar yaptırmasına gerek yoktur.

Hastada görülen bazı durumların nedeninin anlaşılması için istenir. Halsizlik, kanama, enfeksiyon, berelenme, inflamasyon gibi durumların gözlenmesinde hastalığın tanısını koymak için tam kan sayımına ihtiyacı olacaktır. Beyaz kan hücrelerindeki sayının artması ile bir enfeksiyonun olum olmadığının doğrulanması içinde tercih edilir. Çıkan sonuçlara göre nedeninin tespit edilmesi için farklı testlerin yapılıp yapılmayacağı hakkında yol göstericidir.

Beyaz kan hücrelerinin hareketlerinin anlaşılması için bilgi verdiği gibi kırmızı kan hücrelerinin azalması nedeni ile ortaya çıkan anemi gibi hastalıkların tespiti içinde istenir. Kırmızı kan hücrelerinin şekilleri ve boyutları hakkında bilgi verdiği gibi azalmaları hakkında da nedenlerin neler olduğu hakkında tespitlerin yapılmasında bilgi verir.

Lösemi, yükselen trombosit sayısı, aşırı kanama ve pıhtılaşmanın oluşması durumlarında tam kan sayımının değerlerine bakılacak nedenler ve seyir takip edilebilir. Aynı zamanda bu kan değerlerinde zaman içerisinde çeşitli oranlarda yükselmeler veya azalmalar oluşabilir. Test sonuçları bu durumun önemli olup olmadığı konusunda da bilgi verir. Kesin tanı doktorun ölçüm sonuçlarını incelemesi ile ortaya çıkar.

Tam Kan Sayımı İçin Nasıl Hazırlanılır?

CBC tek başına kullanılacaksa hastanın herhangi bir hazırlık yapmasına gerek yoktur. Sadece test öncesinde yüksek yağlı gıdalardan uzak durması yeterlidir. Ancak bahsettiğimiz gibi tam kan sayımı testi tek başına tercih edildiği gibi farklı testler ile de birlikte yol gösterici olmaktadır. Böyle durumlarda ise yapılacak diğer testlerde göz önünde bulundurulmalıdır.

Tam kan sayımı testi ile birlikte yapılacak testlerde bir süre aç kalmanız ve kanınızı aç karnına vermeniz gerekebilir. Bir diğer yandan da alkol veya uyuşturucu madde kullanmamanızı gerektiren testlerle de birlikte tercih edildiği için doktorunuzdan bu konuda hakkında bilgi almanız test sonuçlarınızın doğru çıkması için oldukça önemli bir durumdur.

Tam Kan Sayımı İçin Kan Nasıl Alınır?

Kan alma işlemi genel olarak hemşireler tarafından gerçekleştirilir. Bu konuda yetişkinlerde genel olarak kolda bulunan toplar damar tercih edilir. Kan bazı durumlarda ise parmak ucundan da alınabilmektedir. Bebeklerde ise durum farklıdır. Bebeklerde kan tahlili için topuk kanı alınır.

Kan alma işlemi bittikten sonra numune kan laboratuvara götürülerek gerekli ölçümler yapılmaktadır. Kanınız alındıktan sonra sosyal hayatınıza hemen dönebilirsiniz.

Tam Kan Testi Kesin Tanı Ortaya Çıkarır mı?

TKS testini yaptıranların bilmesi gereken en önemli konulardan biri test sonuçlarının kesin kanı için tek başına yeterli olmamasıdır. Genel olarak bu test farklı testlerin yanında yapılmaktadır. Test sonuçlarında çıkan değerlerdeki azalışlar veya artışlar tek başına çoğu zaman bir anlam ifade etmez. Doktorun önemli gördüğü değerlerin doğrulanması için başka testler yapılır ve eğer diğer testlerle ilişkilendirilen bir durum olursa tanı konulabilir.

Bir kişinin herhangi bir rahatsızlığı olmadığı durumlarda test sonuçlarındaki artış veya azalışlar çok önemli olmamaktadır. Ancak kanser tedavisi veya kemoterapi gören bir kişinin tam kan testindeki değerlerinde artış ve azalışlar büyük önem taşır ve bu durumlara karşı tek testlerde yapılarak gerçek tanıların konulması hedeflenir.

Tam Kan Testi Sonuçları Ne Anlama Gelir?

Hastalar kan sonuçlarını gördüğünde değerlerin ne anlama geldiğini merak ederler. Burada önemli olan nokta ise değerlerdeki artış veya azalışlar tek başlarına bir anlam ifade etmeyebilir. Bu nedenle yapılacak en doğru davranış artış ve azalışların ne anlama geldiğini doktora sormaktır.

WBC (Beyaz Kan Hücresi-BKH)

Kemik iliği yetersizliği, enfeksiyonlar, kanser, metotreksat gibi ilaçlar, konjenital ilik aplazisi, lösemi gibi hastalıklar nedeni ile bu değerde azalma meydana gelebilir.

Nötrofil % (Nötrofil/Band/Seg/Gran) – Lymphs  (Lenfosit) – % Mono (Monosit) – % Eos (Eozinofil) – % Baso (Bazofil) – Neutrophil (Nötrofil/Band/Seg/Gran) – Lymphs (Lenfosit) – Mono (Monosit) – Eos (Eozinofil) – Baso (Bazofil)

Yukarıdaki isme sahip değerler ise vücuttaki dinamik hücre popülasyonu olmakla birlikte yaşantımız sırasında bazı zamanlarda düşüşler veya yükselişler gösterebilir. Her artış veya azalış bir anlam taşımaması ile birlikte, bazı tiplerdeki değerlerin normal değerlerin dışında olması durumlarında akut veya kronik hastalıklarla ilişkilendirilebilir. Örnek olarak Lenfositik Lösemi artışı nedeni ile Lenfosit değerinde artış görülebilir.

RBC (Kırmızı Kan Hücresi-KKH)

Azalması anemiyi gösterdiği gibi artışlarda ise diyare, yanık nedeni ile sıvıda azalış, dehidrasyon durumlarını tespit eder.

Hgb (Hemoglobin)- Hct (Hematokrit)

Bu değerleri RBC yani kırmızı kan hücresi sayımını yansıtan değerlerdir.

MCV (Ortalama Korpuskular Hacim)

Artışı B12 ve Folat eksikliğini gösterirken azalışı ise demir eksikliğini ve talasemiyi gösterir.

MCH (Ortalama Korpuskular Hemoglobin)

Bu değer MCV sonuçlarını yansıtır.

MCHC (Ortalama Korpuskular Hemoglobin Konsantrasyonu)

MCV değerinin azalması ile MCHC değeri de azalır. RBC yani kırmızı kan hücresi içinde bulunan HGB miktarında sınırlı düzeylerde artar.

RDW (RBC Dağılım Genişliği)

Artış gösteren RDW ve KKH değerlerinin karışık olduğunu gösterir. Immature kırmızı kan hücresinden daha büyük boyutlu olmaya eğilim gösterir.

Platelet

Trombosit üretiminin etkilendiği durumlarda artış veya azalış gösterir. Lösemi, kemoterapi gibi durumlarda azaldığı görülür.

MPV (Ortalama Trombosit Hacmi)

Bu değer trombosit değerinin değişimine bağlı olarak değişimler gösterir. Genç trombositler daha büyük yapıya sahiptir.


Merak ettiklerinizi ve eklemek istediklerinizi konu altındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım.

Anonim Yazar, misafir kullanıcılar tarafından sitemiz için hazırlanan makalelerin yayınlandığı kullanıcı hesabıdır. Konu ile ilgili aklınıza takılanlar ve merak edilenleri yorum bölümüne yazarak Doktordan Haberler ekibinin cevaplamasını bekleyebilirsiniz.

Haydi Hemen Bir YORUM Yazın

Please enter your comment!
Please enter your name here