CRP Nedir? CRP Yüksekliği Nasıl Yorumlanır?

0
403

CRP Nedir?

CRP, farklı bir seyişle c reaktif protein, karaciğer tarafından üretilen ve kan tahlillerinde sıkça karşımıza çıkan önemli bir belirteçtir. Vücutta enfeksiyon varlığında düzeyleri normale oranla çok daha fazla yükselir. Özetle iltihabi yanıtın bir göstergesidir. Tıp dünyasında yüksek duyarlıklı C reaktif protein (hs CRP) ve ultra-duyarlı C reaktif protein (us CRP) olarakta bilinmektedir.

Vücudumuzda dışarıdan zararalı mikroorganizmalar girdiğinde savunma hücreleri tarafından cevap verilir ve iltihabı yanıt oluşur. Bu iltihabı yanıt ile akut faz reaktanları adını verdiğimiz bir takım proteinler üretilir ve doğal olarak serum seviyeleri artış gösterir. CRP, akut faz reaktanlarının en çok bilinenleri arasındadır ve onlarca farklı çeşit hastalıkta bu değerler yükselebilir. Bu nedenle non spesifik bir değerdir.

crp nedir
CRP nedir ve CRP nasıl yorumlanır ile ilişkili görsel.

CRP ile İlgili Püf Noktalar

  1. Gebelik gibi patolojik olmayan bazı durumlarda CRP artışı görülebilir.
  2. Artrit, SLE, pnömoni ve bazı kanser türlerinde CRP artışı olabilir.
  3. C reaktif protein ve MI riskleri başlıklı bir çalışmada koroner hastalıkların tespit edilmesinde ve tanı konmasında kolesterol gibi etkenlerden bile daha önemli olduğu vurgulanmıştır.

Crp Nefelometrik Veya Türbidimetrik Ne Demektir?

Crp nefelometrik ve crp türbidimetrik serumda bulunan c reaktif protein miktarının ölçülmesi için kullanılan yöntemleri ifade etmektedir. Spesifik olmayan bir değer olan CRP kalp hastalıklarıyla ilişkilidir ancak kalp hastalıklarının tanısında yeri yoktur. Sadece vücutta iltihaplanmanın var olduğunu tespit edebilir.

CRP Yüksekliği Ne Anlama Gelir? CRP Yükselmesi

Yapılan bazı çalışmalarda kalp hastalıklarıyla crp yüksekliği arasında bir ilişki olduğu görülüyor. Cleveland Clinic‘te yapılan bir çalışmaya göre koroner patolojilerin tespit edilmesinde crp yükselmesinin yüksek kolesterol seviyelerine göre daha etkili sonuç verdiği gözlemlenmiştir.

crp yuksekligi
Crp yüksekliği ve crp yükselmesi ne anlama gelir ile ilişkili görsel.

Kardiyoloji bölümü hekimleri bazı durumlarda kardiyak belirteçlerin yanında crp testi sonuçlarını da görmek isteyebilir. Burada temel amaç vücuttaki enfeksiyon izlerinin tespit edilmesi ve kardiyak risk açısından fikir edinmektir.

Ek olarak inflamatuar bağırsak hastalığı, romatoid artrit, lupus gibi bir takım hastalıklar ve bazı cerrahi operasyonlar sonrasında enfeksiyon varlığının ortaya çıkarılması için başvurulan belirteçlerden bir tanesidir.

CRP Yüksekliği Nedenleri Nelerdir?

CRP değerlerinin yükselmesi birçok hastalık ve patolojik duruma bağlı olarak ortaya çıkar. Sıklıkla karşımıza çıkan nedenler şunlardır:

  1. Enfeksiyon hastalıklarının varlığı
  2. Kalp ve damar hastalıklarının varlığı
  3. Baz kanser türlerinin varlığı
  4. Pnömoni ve tüberküloz gibi enfektif hastalıkların varlığı
  5. Vücudun herhangi bir bölümünde yanık oluşumu
  6. Kalp krizi gibi ciddi durumların varlığı
  7. Hareketsiz bir yaşam biçimi
  8. Bazı toksinlere maruz kalma durumunun varlığı
  9. Doku yaralanmaları ve nekroze olması
  10. Organ nakili yapılan hastalarda yeterli uyumun sağlanamaması durumu
  11. Genetik bazı faktörlerin varlığı
  12. Romatoid artrit ve SLE gibi kronik inflamatuar hastalıkların varlığı

En sık karşımıza çıkan nedenleri sıraladık. Bu liste daha fazla çoğaltılabilir ancak nelerede dikkat edilmesi gerektiği hususu oldukça önemlidir.

CRP Yüksekliği Varsa Nelere Dikkat Edilmelidir?

CRP yükselmesi birçok hastada zaman zaman ortaya çıkabilen bir tablodur. Bazı zamanlarda enfeksiyonlardan bağımsız olarak artabilen CRP değerinin düşürülmesi kardiyak patolojileri, otoimmün bir takım hastalıkları ve diğer organlarda görülen bozuklukları ortadan kaldırmak için yeterli bir hamle değildir. CRP’nin aslında var olan bozuklukları bizlere gösteren bir biyolojik belirteç olduğu unutulmamalıdır.

CRP Nasıl Düşürülür?

Temel olarak hekiminiz tarafından enfeksiyon varlığı ve altta yatan diğer bozuklukların ortadan kaldırılmasına yönelik hamleler gelecektir ancak yaşam tarzı değişiklikleri yaparak crp yükselmesi probleminin ortadan kaldırılmasına yardımcı olabilirsiniz.Şimdi madde madde neler yapabileceğimize bakalım.

  1. Diyetinizi kalp sağlığınıza destek olacak şekilde düzenleyin. Bunu yaparken mutlaka hekiminizden veya diyetisyeninizden profesyonel destek alın.
  2. Yüksek kolesterol düzeylerinin biraz olsun aşağı çekilebilmesi için kolesterol artırıcı besinleri sınırlı tüketin.
  3. Fazla kilolarınız varsa sağlıklı bir şekilde kilo vermeye çalışın.
  4. Düzenli olarak egzersizler yapın.
  5. Diyabet ve yüksek tansiyon hastalıklarının kontrolünü sağlayın. İlaçlarınızı düzgün alın ve kontrollerinize zamanında gidin.
  6. Sigara ve diğer tütün ürünlerini olabildiğince azaltın ve mümkünse bitirin.
  7. Alkol tüketiminize sınır koyun.

CRP Testi Kimlere Yapılır?

Herhangi bir sebeple acil servislere veya polikliniklere başvurduğunuz durumlarda bir şekilde enfeksiyon bulgularını gören hekiminiz sizden alınan kan örneğinden CRP değerinin çalışılmasını isteyecektir. Bunun dışında kronik farklı bir hastalığınız varsa ve kontrollerine gidiyorsanız crp testinin yapılması istenebilir.

Bu konuyla ilgili bir başka nokta ise kardiyak hastalıklar açısından risk altında olan bireylerde CRP düzeyleri bakılabileceğidir. CRP oldukça kolay çalışılan bir testtir. Hekimler şüpheli durumların olduğu çoğu vakada bu testin çalışılmasını gerekli görebilir.

CRP Testi Nasıl Yapılır? Aç veya Tok Farkeder mi?

Hekiminiz kanınızdan bu testin çalışılmasını istediğinde herhangi bir şekilde özel bir hazırlık yapmanıza gerek yoktur. Testin yapılacağı günde, öncesinde ve sonrasında rutin öğünlerinizi yiyebilir ve ilaçlarınızı alabilirsiniz.

Bulunduğunuz kurumda kan almakla görevli hemşire öncelikle kan alınacak bölgeyi anti septik solüsyonlar ve pamuk yardımıyla temizleyecektir. Ardında çoğunlukla kolun iç bölgesinden veya hemşirenin hastanın daha belirgin damar yapılarını gördüğü farklı bir bölgesinden sıklıkla 10cc kadar kan alacaktır. Bu kanı hekiminizin isteğine göre mavi, mor ve kırmızı kapaklı tüplere koyacaktır. Daha sonra kan tüpleri hastanenin laboratuvarına yönlendirilecek ve uzmanları tarafından çalışılmaya başlanacaktır.

Netice olarak şunu söyleyebilirim: Hekiminiz aksini belirtmediği sürece aç veya tok günün herhangi bir saatinde vereceğiniz kan ile crp değerlerine baktırabilirsiniz.

CRP Testi Riskli midir?

CRP testine özel bir komplikasyon görülme olasılığı çok çok nadir bir durumdur. Ortaya çıkan komplikasyonlar çoğu zaman damarsal yapıların zor izlenmesi veya çeşitli faktörlere bağlı olarak kan alınan bölgede görülür. Kan görmeye dayanamaya bağlı durumlar, baş dönmesi, ilgili bölgede aşırı kanama, iğnenin girdiği alanda çeşitli cilt lezyonları karşımıza çıkabilir.

crp testi yuksekligi neyi gosterir
CRP testi yüksekliği neyi gösterir ile ilişkili görsel.

Sonuç olarak crp testi riski diğer tüm kan tahlili testlerinin riski ile aynı derecededir. Özel durumlar haricinde endişelenmeden crp testi yaptırabilirsiniz. Özel durumları hekiminiz tıbbi geçmişinizi sorgularken tespit edecektir.

CRP Testi Sonuçları Nasıl Yorumlanır?

CRP tahlil sonuçlarında laboratuvara bağlı olarak değişiklik göstermekle birlikte çoğu zaman mg/L yoluyla gösterilir. CRP düşüklüğü yüksekliğine oranla daha genellikle daha iyi yorumlanır. Harvard Medical School kaynağına göre

  • 1 mg/L den daha az olması durumunda : enfeksiyon lehine bir bulgudur. Ayrıca kardiyovasküler hastalıklar açısından düşük risk taşıdığımızı işaret edebilir.
  • 1 mg/L ile 3 mg/L arasında ölçülmesi durumunda : yine enfeksiyon lehine bir bulgudur. Kardiyovasküler hastalıklar açısından orta düzeyde risk taşıdığımızı işaret edebilir.
  • 3 mg/L den daha yüksek ölçülmesi durumunda : diğer değerlere oranla daha güçlü enfeksiyon lehine bir bulgudur. Kardiyovasküler hastalıklar açısından yüksek risk taşıdığımızı işaret edebilir.
  • 10 mg/L den daha yüksek ölçülmesi durumunda : güçlü bir enfeksiyon varlığını işaret eder. Altta yatan enfektif ajanların ortadan kaldırılmasına yönelik tedaviler uygulanabilir.

Hamelilelik döneminde olan kadınlarda veya doğrum kontrol ilaçları kullanan bireylerde CRP seviyeleri patolojileri işaret etmeyecek biçimde yüksek seyredebilir. Bu artışın çeşitli sebepleri olabilir.

Ayrıca kalp hastalığınız veya farklı kronik bir hastalığınız varsa buna bağlı olarak CRP değerleriniz yüksek seyredebilir. CRP testi yaptırmadan önce bu testin sonuçlarını olumsuz etkileyebilecek durumlar hakkında hekiminize danışmayı ihmal etmeyin. Son olarak c reaktif proteinin kardiyovasküler hastalıklar hakkında net bilgiler almak için değilde sadece bir işaret olarak bakıldığını unutmayın.


Bu konuyla ilgili olarak merak ettiklerinizi ve eklemek istediklerinizi konu altındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım.

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesinde Eğitimimi Sürdürmekteyim. Bana erhanyavuz@mail.com veya instagram üzerinden ulaşabilirsiniz. Lütfen tıbbi sorularınızı olabildiğince konu altlarındaki yorum bölümlerinden sormaya özen gösteriniz.

Haydi Hemen Bir YORUM Yazın

Please enter your comment!
Please enter your name here