EOS Nedir?

Tıbbi Kontrol : Bu yazı tıbbi açıdan Dr. Erhan Yavuz tarafından kontrol edilmiştir.

EOS ya da eozinofil, vücudumuza dışarıdan giren mikroorganizmalara karşı koruma sağlama görevi olan kan hücreleridir. Vücutta çeşitli inflamatuvar yanıtların başlatılmasında ve yayılmasında önemli roller alırlar. Eozinofiler parazitlere karşı savunmada çok etkilidirler ancak son yıllarda yapılan çalışmalarla HIV enfeksiyonu dahil olmak üzere bakteriyel ve viral ajanlara karşı da oldukça etkili oldukları görüldü. Bu yazımda eos yüksekliği, eos nedir gibi sorulara cevap verirken eos özellikleri ve eos normal değeri hakkında da bilgiler vereceğim. Bazı durumlarda eos , bazen eozinofil ifadesini kullanacağım. Haydi yazımıza geçelim.

Kan Tahlilinde EOS Nedir?

EOS (Eozinofil) bağışıklık sisteminin sağlıklı bir şekilde faaliyet göstermesi konusunda görevli olan hücredir. Kemik iliğinde yer alan akyuvarlardan biri olan EOS, vücudu tehdit eden herhangi bir bakterinin veya bulaşıcı bir hastalık yoluyla vücuda nüfus eden mikroorganizmaların sağlıklı bir şekilde vücuttan atılması için bağışıklık sistemi tarafından üretilen hücre türlerinden biridir.

Vücutta Eozinofil Ne Yapar?

Başlıca görevleri arasında herhangi bir enfeksiyon ya da bir hastalık nedeniyle vücuda yayılmakta olan parazitlerle savaşmak, metabolizmanın normal değerlerini tehdit eden virüs ve bakteriler ile mücadele etmek ve bağışıklık sistemine doğrudan zarar verebilecek kötücül organizmaları ortadan kaldırmak yer alır.

kanda eos nedir araştırması
Eos, eozinofil ifadesinin kısaltmasıdır.

Genellikle mevsimsel şartlar nedeniyle ya da bakteriyel enfeksiyona yol açabilecek hava koşullarına maruz kalınması ile ortaya çıkan çeşitli bakterilerin püskürtülmesinde görev yapan EOS hücrelerinin vücut direncini ve genel sağlık gidişatını doğrudan etkilediğini söylemek mümkündür.

Tahlillerde EOS Neden Yükselir?

Eozinofil yüksekliğinin genel anlamda en yaygın belirtilerinden biri kişisel alerjik rahatsızlıklardır. Vücudun parazit olarak tanımladığı ve alerjiye neden olabilecek bakterilerin solunması ya da kan yoluyla bulaşması, EOS hücre seviyesinin yükselmesine neden olmaktadır.

Kanda eozinofil yüksekliği
Eos yüksekliği durumunun mutlaka araştırılması gerekir.

Eozinofili Nedir?

Eozinofili, kanda eozinofil (bir tür alerji hücresi) sayısında artış anlamında kullanılır. Tıpta sık olarak kullanılan terimlerden biridir.

Eozinofili Nedir? • Dr. Erhan Yavuz (doktordanhaberler.com)

Dış etken olarak kabul edilebilecek olan alerjik vakaların yanı sıra bağışıklık sisteminde meydana gelen fonksiyon kaybı ya da sıra dışı bir sorun nedeniyle de meydana gelebilir. Alerjik vakalar ve bağışıklık sistemindeki sorunlar dışında EOS yüksekliği nedenleri başlıca şu şekildedir:

  • Sigara dumanı
  • Küf ya da kirli havanın solunması
  • Güneş alerjisi
  • Böcekler (Akarlar)
  • Parazit iltihapları
  • Astım ve benzeri hastalıklar
  • Otoimmun hastalıklar
  • Kanser türleri
  • Bahar nezlesi
  • İlaç kullanımı

Alerji, parazit, solunum ve bağışıklık sistemi hastalıkları, kanser türleri, bağışıklık sitemini tehdit eden ya da sisteme doğrudan hasar verebilecek hastalıklar, bu hastalıkları tetikleyen ilaçların kullanımı ve yine alerjik reaksiyona sebebiyet verebilecek mevsimsel hastalıklar EOS yüksekliğinin bilinen en yaygın nedenleri arasında yer almaktadır.

Eozinofil Nasıl Düşürülür?

Eozinofil yani EOS değerinin düşürülebilmesi için öncelikle yüksekliğine sebebiyet veren faktörler tespit edilmelidir. Bu faktörlere yönelik tedavi verilmelidir.

Kanda EOS Düşüklüğü Neden Olur?

Eozinofil yüksekliğinin aksine vücutta bulunan EOS değerleri normal bir bireyde zaten yüksek değil, düşük miktarda olmak durumundadır. Asıl tehdit olarak görülecek olan EOS hücresinin düşük olması değil yüksek olmasıdır.

EOS yüksekliğinin temel nedenleri alerjik ve bağışıklık sisteminde ortaya çıkan parazitler olarak kabul edilebilir. Peki, EOS düşüklüğü ortaya çıkaran en yaygın nedenler nelerdir?

1. Alkol Zehirlenmesi

Aşırı alkol tüketimi EOS seviyesinin normal değerlerin altına düşmesine neden olan en yaygın etkenlerden biridir. Az miktarda alınan alkol dahi vücutta bulunan EOS hücrelerinin azalmasına neden olurken, sık ve yüksek miktarda alınan alkol miktarı ise EOS hücrelerinin beklenenden çok daha yüksek bir şekilde düşüş yaşamasına neden olurlar.

2. Stres

Özellikle iş hayatındaki yüksek iş temposu ve yaşam standardındaki stresli tempo Eozinofil düşüklüğüne neden olabilir.

3. Düşük Kan Şekeri

Kişisel hastalık verilerine bağlı olarak ya da bağımsız bir şekilde ortaya çıkan düşük kan şekeri, EOS seviyesinin düşmesini tetikleyen en yaygın unsurlardan biridir.

4. Doğum Kontrol Hapları

Korunma yöntemlerinden biri olan doğum kontrol hapları da kadınlar arasında EOS seviyesinin düşmesine neden olan en yaygın etkenler arasında sayılabilir.

5. Bağışıklık Sistemi Rahatsızlıkları

Bağışıklık sisteminde meydana gelen bir fonksiyon kaybı ya da sıra dışı bir durum EOS seviyesinin düşüşünü tetikleyen faktörlerden biridir.

EOS yüksekliğinde olduğu gibi EOS düşüklüğünde de tedavi yöntemi benzer şekilde yürütülmektedir. Hücre düşüklüğüne neden olan etken, yapılacak olan testlerle kesinleşir ve ardından tedavi süreci başlar. Çok çeşitli etkenler nedeniyle ortaya çıkan eozinofil düşüklüğü, erkek ve kadınlarda çok farklı sonuçlar doğurabilir. Eozinofil nasıl yükseltilir gibi sorular ilgili hasta muayene edildikten sonra belirlenebilir.

Genel Olarak EOS Testi Neden İstenir?

EOS testi, vücudun çeşitli bölgelerinde meydana gelen alerjik kaynaklı belirtilerin tespiti ve bu reaksiyonlara neden olan alerjinin türünün tespiti için yapılan bir kan testidir. Alerjik vakaların yanı sıra bağışıklık sisteminde meydana gelen komplikasyonların ve hastalıkların teşhisi için de uygulanan bir kan testidir. Yapılacak olan EOS testi sayesinde şüphe duyulan alerjinin kökeni ve bağışıklık sistemindeki değişimler saptanır.

Yapılan Kan Tahlilinde EOS Normal Değeri

EOS hücreleri, kanda yer alan tüm akyuvarların toplamda %1 ila %3’ünü kapsamaktadır. 1 mikrolitrede 500 hücreden az EOS bulunmaktadır. Peki eozinofil kaç olmalı?

Kanda EOS kaç olması gerekir?

Özetle <500 hücre/mcL olmalıdır.

Yapılan test sonrası kanda 500 ila 1500 arası EOS hücresinin bulunması hafif yükseklik, 1500 ila 5000 arası EOS hücresinin bulunması orta şiddette yükseklik, 5000’den fazla EOS hücresinin saptanması ise şiddetli bir vaka olduğuna işaret eden sonuçlardır ve gerekli müdahalenin ivedilikle yapılması gerekir.

Hastanelerde EOS Testi Nasıl Yapılır?

EOS testi, kandan alınan örnek ile yapılmaktadır. Tam Kan Sayımı testi denen yöntem sayesinde kanda yer alan tüm akyuvarların toplamı üzerinden hesap edilmektedir.

Öncelikle hastanın kan alınacak bölgesi hemşire tarafından belirlenir. Kan alınıp tüplere konulur. Laboratuvara gönderilir ve ilgili cihazlarda çalışılır. Daha sonra tahlil sonuçları çıkar ve eos değeri belli olur.

Merak ettiklerinizi ve eklemek istediklerinizi konu altındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım. Yorumlarınızı bekliyor olacağım.

Referanslar:

  1. Eosinophils from Physiology to Disease: A Comprehensive Review (nih.gov)

(Bu yazı ilk defa 28 Mart 2018 tarihinde yazılmıştır. Ardından 11 Ağustos 2021 tarihinde güncellenmiştir.)

Photo of author

Dr. Erhan Yavuz

Ben Kimim? 2016 yılında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim hayatımı tamamladım. İlk görev yerim olan Erzurum'un Narman ilçesinde Narman İlçe Devlet Hastanesi'ne atandığımda zorlu günler benim için başladı. Acil serviste doktor olarak çalışmak, canlara dokunmak güzeldi ancak kendimi tekrarlamaya başladığım hissi beni rahatsız ediyordu. Başarılı işler yapmanın ötesinde daha fazla kişiye ulaşmak ve kitlelere seslenmek gerektiğini düşünmüştüm hep. İşte tam da bu düşünceli zamanlarda atıldı temelleri Doktordan Haberler'in. Ben farklı farklı devlet hastanelerinde, sağlık kurumlarında gezerken bloğum dediğim bu siteden her geçen gün daha fazla kişiye hitap etmeye başladım. 2020'yi bitirdiğimiz bu günlerde artık her gün binlere ve onbinlere ulaşmanın mutluluğu içerisindeyim. Bıkmadan usanmadan ziyaretçilerimin sorduğu sorulara doktor kimliğimle cevap vermeye devam edeceğim. Yüzbinlere, milyonlara ulaşmak dileğiyle :) Eğitimim: Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi (2010 - 2016) Çalıştığım Kurumlar: Narman İlçe Devlet Hastanesi Şenkaya İlçe Devlet Hastanesi Tekman İlçe Devlet Hastanesi Akşar Aile Sağlığı Merkezi Karayazı Aile Sağlığı Merkezi Bana Nasıl Ulaşabilirsiniz? Bana sağlık sorularınız için erhan.yavuz@saglik.gov.tr mail adresinden, teknik konular için 05530742801 telefon numarasından ulaşabilirsiniz. Tıbbi sorularınızı yalnızca yorum bölümlerine yazmanız halinde cevaplıyorum Muayenehane Bilgileri: Türkiye'nin herhangi bir bölgesinde muayenehanem yoktur. Muayene kabul etmemekteyim. Sadece internet üzerinden herhangi bir ücret talep etmeksizin siz değerli hastalarımın sorularına cevaplar veriyorum. Adresim: Yeni Mahallesi, Çakmak Sokak, Karayazı Aile Sağlığı Merkezi, PK:25830 Karayazı/ERZURUM

Yorum yapın