Dalak Hastalıkları

0
32

Dalak karnın sol üst kısmında, midenin solunda bulunur. İnsandan insana boyutu ve şekli değişiklik gösterebilir. Fakat genellikle yumruk şekline sahiptir. Anormal şekilde genişlemediği sürece dokunarak hissedilemez. Dalak bağışıklık sisteminin bir parçası olarak çalışır. Kanı filtreler. Eski ve hasar görmüş kırmızı kan hücrelerini geri dönüştürür. Pıhtı ve beyaz kan hücrelerini depolar. Aynı şekilde birçok ciddi enfeksiyona karşı vücudu korur.

dalak hastalıkları
Dalak hastalıklar oldukça çeşitlidir.

Dalakta ortaya çıkabilecek hastalıklar bu işlevlerin yerine getirilmesini sekteye uğratabilir. Burada ortaya çıkan hastalıklar türüne göre tedavi edilir. Bazı durumlarda ise dalağın tamamen çıkarılması gerekebilir. İnsanlar yaşamlarına dalakları olmadan devam edebilirler. Böyle bir durumda dalağın işlevini büyük oranda başka organlar yerine getirir. Fakat dalağı alınan kişilerin bağışıklık sistemi zayıflar ve enfeksiyonlara karşı daha savunmasız kalırlar. Bunun önüne geçmek için çeşitli ilaçlardan ve aşılardan faydalanmak gerekebilir.

Dalak Hastalıkları Nelerdir?

Dalakta oluşan ya da dalağı etkileyen birçok hastalık ya da anormallik vardır. Bunlar bazı kan hastalıkları, enfeksiyonlar ya da dalaktaki anormallikler şeklinde ortaya çıkabilir. Dalak hastalıkları içinde sayılabilecek ilk durum aksesuar dalaktır. Bu durum insanların %10-15’lik kısmında görülür. Temel olarak kişinin normal dalağı dışında küçük bir dalağa daha sahip olmasıdır. Aksesuar dalak çoğu zaman 1 santimetre çapındadır. Çoğu zaman bu oluşum bir şikâyete ya da soruna neden olmaz.

Diğer bir sorun da dalak yırtılması ya da yaralanmasıdır. Dalak alınan bir darbe sonucunda yırtılabilir. Yapısal olarak damarlarla kaplı ve kan tutan bir organdır. Bu yüzden yırtılma durumunda ciddi bir iç kanamaya neden olabilir. Dalak yırtılması darbe alındığı anda oluşabileceği gibi darbeden günden sonra da ortaya çıkabilir. Sıtma gibi hastalıklar da dalağı şişirerek patlamasına neden olabilir. Bu durumda iç kanama gibi bir sorun söz konusuysa dalağın çıkarılması gerekir.

Dalak büyümesi (splenomegali) de bu organdaki bir diğer hastalıktır. Bu durum bazı enfeksiyonlar, kan kanserleri veya karaciğer hastalıkları nedeniyle oluşabilir. Dalak normal boyutlarını aşar ve anormal genişler. Genişleme bazen herhangi bir şikâyete neden olmaz. Bazı durumlarda ise çevre organları sıkıştırır ya da fazla aktifleşir. Bu durumda müdahale etmek gerekir.

Bazı kan hastalıkları dalağın çalışmasını kötü etkiler ve zarar verir. Orak hücre hastalığı bunlardan biridir. Hastalık kalıtsal bir anemi türüdür. Kırmızı kan hücreleri anormal olarak hilal şeklindedir. Bu şekil kan akışını engeller, dalak ve diğer organlara zarar verir.

Dalağın kan ile beslenmesini sağlayan atardamarın pıhtıyla tıkanması dalağa giden kan akımı azalır. Bu durum dalak enfarktüsü olarak da bilinir. Genellikle hasta için çok acı verici bir durumdur.

Çeşitli kanser türleri dalağı etkileyebilir. Bu durum hücrelerin anormal büyümesi ve çoğalması olarak özetlenebilir. Kanser dalakta ortaya çıkabileceği gibi başka yerde başlayıp dalağa yayılmış olabilir. Bu iki durum da seyrek görülen sorunlardır.

Son olarak da toplumda dalak şişmesi olarak bilinen durumdan söz edilebilir. Dalak şişmesi vücudun alışık olduğundan daha fazla efor sarf edildiğinde ortaya çıkar. Gövdenin yan tarafında ağrı şeklinde hissedilir. Bir süre dinlendikten sonra geçer. Herhangi bir hastalıktan kaynaklanmaz ya da hastalığa neden olmaz.

Dalak Hastalıkları Belirtileri Nelerdir?

Dalakta oluşan ya da onu etkileyen hastalıklar çok çeşitlidir. Hastalığın türüne göre belirtiler değişir. Bazen de herhangi bir belirti ortaya çıkmaz. Örneğin aksesuar dalağa sahip kişilerde bir belirti ortaya çıkmaz. Zaten bu durum hasta için bir sorun da oluşturmaz. Aynı şekilde dalak büyümesi eğer diğer organları etkilemiyorsa ya da dalağın aktifliğini bozmuyorsa belirti ortaya çıkarmaz, zararı da olmaz. Fakat aksi takdirde bazı sorunlar yaşanır. Örneğin açlık hissetmeme, dalak ve çevresinde ağrı, geç saatlerde başlayan yüksek ateş, tenin solgun görünmesi gibi durumlar yaşanabilir.

Ciddi bir sorun olan dalak yırtılması iç kanamaya neden olabilir. Bu durumda ciddi karın ağrısı, mide bulanması, bilinç bulanıklığı, denge kurmada güçlük, görmede bozulmalar gibi birçok belirti yaşanabilir.

Orak hücre hastalığında kemik ve kas ağrıları çok ciddi yaşanır. Hasta sürekli yorgun ve güçsüz hisseder. Nefes almada sorunlar yaşanabilir. Dalak enfarktüsünde de öne çıkan belirti şiddetli ağrıdır. Dalak ve dalağı etkileyen bir kanser söz konusu olduğunda ise ani ve nedensiz kilo verme, vücut sıcaklığında dengesizlikler, güçsüz hissetme, öksürme gibi birçok belirti yaşanır.

Dalak Hastalıkları İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Dalak hastalıkları ile ilgili bir şikâyeti olan yetişkinler hematoloji, dâhiliye ve genel cerrahi bölümlerine başvurabilir. Hematoloji kan ve kan hücrelerini üreten organlarla ilgilenen bölümdür. Dalak da bu organlardan biridir. Çocuklarda ise dalak ile ilgili şikâyetlerle çocuk hematolojisi bölümü ilgilenir. Aynı şekilde böyle bir problemde çocuk sağlığı ve hastalıkları, çocuk cerrahisi gibi bölümlere de başvurulabilir.

Merak ettiklerinizi ve eklemek istediklerinizi konu altındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım.

Avatar
Anonim Yazar, misafir kullanıcılar tarafından sitemiz için hazırlanan makalelerin yayınlandığı kullanıcı hesabıdır. Konu ile ilgili aklınıza takılanlar ve merak edilenleri yorum bölümüne yazarak Doktordan Haberler ekibinin cevaplamasını bekleyebilirsiniz.

Haydi Hemen Bir YORUM Yazın

Please enter your comment!
Please enter your name here