UIBC Hangi Hastalıklarda Yükselir?

Bu yazı tıbbi açıdan Doktor Erhan Yavuz tarafından kontrol edilmiştir.

Kan tahlilinde UIBC kısaltması aslında vücudumuzda birçok temel fonksiyonu yerine getiren demir adı verilen maddenin bağlandığı bölgelere bağlanma miktarını gösteren bir biyokimyasal parametredir. UİBC yüksekliği veya UIBC düşüklüğü görülen durumlarda UIBC değeri ile ilgili olarak ister istemez vücutta bir takım değişiklikler meydana gelecektir. İşte bu yazımızda bu soruları cevaplayacağız.

UIBC Nedir?

UIBC ya da başka bir deyişle unsatüre demir bağlama kapasitesi ( Unsaturated Iron Binding Capacity), transferrin üzerinde yer alan demir bağlama bölgelerine bağlanmamış demirleri ifade eder ve demir metabolizması için önemli bir marker görevi görür.

Hekimlerin sıkça istek yaptığı biyokimyasal parametrelerden biridir. Vücudunda demir eksikliği ya da demir seviyelerinde yükseklik olduğundan şüphelenilen hastalar için hekimleri tarafından sıkça istenir.

Kanda UIBC değeri yüksek ya da düşük çıktığı zaman altta yatan bazı patolojik durumlar var demektir. Normal sağlıklı bir insanda UIBC değerinde yükseklik ya da düşüklük gözlenmez. Bu açıdan hastalıkları veya anormallikleri bize işaret eden bir işaretçidir.

Kan tahlili yaptırdınız ve UIBC değerini gördünüz. Yüksek veya düşük çıkmış. Haliyle şaşırdınız bu değerin ne anlama geldiği hususunda. Hemen yorum bölümüne kan tahlilinizin sonuçlarını ve şikayetlerinizi yazın. Sizin için fikir verip doğru yönlendirme sağlayayım.

UIBC Yüksekliği Hangi Hastalıklarda Görülür?

UIBC yüksekliği doğrudan kandaki demir seviyesi ile ilişkili olan özel bir durum olmanın yanı sıra bir takım normal olmayan durumların var olduğunu işaret eder. UIBC normal değerinin üstüne çıkmışsa bu durumun birkaç temel sebebi olabilir.

demirden zengin besinler UIBC
Demirden zengin besinler, demir eksikliği anemisinin neden olavağı UIBC değeri bozukluklarının önüne geçer.

Bunlardan ilki vücuda yeterli miktarlarda demir alınamaması durumudur. Normalde vücuda yiyecekler ve içecekler yoluyla yeterli miktarlarda demir alınmalıdır. Bu alınan demirin vücudun sorunsuz işleyişinde onlarca görevi vardır. Yeterli seviyelerde alınmazsa bu görevler yerine getirilemez. İki temel konu vardır. Bunlar:

  1. Vücuda yeterli miktarlarda demir alınması
  2. Alınan demirin yeterli miktarlarda kana karışması

Bu iki husus normal bir şekilde yerine getirilmezse doğrudan veya dolaylı olarak UIBC yüksekliği görülmüş olmaktadır. UIBC yükseliği yapan durumlar ise şunlardır:

  1. Demir eksikliği anemisi hastalığının var olması
  2. Bazı doğum kontrol haplarının kullanılması durumu
  3. Vücutta kan kayıplarının yaşanması
  4. Kan üretim merkezlerinden karaciğerin hasarlanması durumunda
  5. Hepatit gibi bazı karaciğer hastalıklarının varlığında
  6. Hamileliğin en son periyotlarında

UIBC Düşüklüğü

Yapılan kan tahlilllerinde ortaya çıkan UIBC düşüklüğü durumunun onlarca farklı nedeni olabilir. UIBC düşüklüğü nedenlerinin tespit edilebilmesi için öncelikle hastanın detaylıca muayene edilmesi, tıbbi öyküsünün alınması ve hastalık geçmişinin sorgulanması gerekir.

Anemilerin tanı ve tedavisinde UIBC ölçümü altın değerindedir !!!

Hastanın tıbbi durumu değerlendirildikten sonra UIBC düşüklüğü yapan nedenler üzerinde durulmalıdır. Şimdi IUBC’yi düşüren hastalıkları ve patolojileri inceleyelim :

Peki anemilerin tanısının konması ve tedavilerinin takip edilmesinde kullanılan başka kan tahlili parametreleri yok mu? Sadece UIBC mi var? Tabi ki başka parametrelerde var.

Serum demir seviyesi, TIBC ve ferritin parametreleri yine benzer durumlarla ilgili olmakla beraber oldukça önemlidir

UIBC Normal Değeri

UIBC adı verilen parametrenin normal değeri ilgili hastadan alınan kanın çalışıldığı laboratuvara göre değişiklik göstermektedir. Yani siz herhangi bir hastanede verdiğiniz kandan çıkan sonuçta yer alan UIBC değerinizi, internetten bir siteden bulduğunuz normal değere göre kıyaslayamazsınız. Bu doğru olmayacaktır. Çünkü her laboratuvarda farklı cihazlarla ve farklı metotlarla çalışır. Haliyle normal aralıkları da farklı olacaktır.

Şimdi sizler için bazı laboratuvarlarda çalışılan normal değerleri paylaşayım :

UIBC: 12-43 umol / L (Erkeklerde), 13-56 umol / L (Kadınlarda)

Çocuklarda 120-300 µg/dL , Yetişkinlerde 110-325 µg/dL

UIBC normal değerlerinin laboratuvardan laboratuvara ve birime göre değişiklik göstereceğini unutmayın !!!

Bu UIBC değeri teşhis veya tanı konması amacıyla kullanılacak ise mutlaka kapsamlı bir klinik muayene bilgileri ile beraber değerlendirilmelidir. Aksi durumda tek başına bir şey ifade etmeyecektir.

Neden IUBC Testini Yaptırmalıyım?

Genellikle başvurduğunuz sağlık profesyonelleri demir eksikliği veya demir fazlalığı olduğunu düşündüğünde bu testleri sizden isteyecektir.

UIBC degeri testi
UIBC değerine bakmak için kan alınırken genellikle kol bölgesi tercih edilir.

Günlük beslenme öğünleri içerisinde demirden zengin besinlerin olmaması ülkemizde en sık görülen demir eksikliği nedenleri arasındadır. Demir eksikliği olduğunu nasıl anlarım:

  1. Gün içinde yorgun olmak
  2. Zayıf hissetmek
  3. Dilde şişlik görülmesi
  4. Soğuk hissinde belirgin artış
  5. Enfeksiyonların sık tekrarlaması
  6. Çocuklarda zihinsel gelişmede yavaşlama

Bunların aksine eklem ağrıları ve göbek bölgesinde ağrı şikayetleri ise demir yüksekliğinin nedenleri arasındadır.

UIBC Testi Nasıl Yapılır?

UIBC testi genellikle hasta bireylerin kol bölgesinden kan almak suretiyle yapılır. Alınan kanlar laboratuvar ortamına gönderilerek özel cihazlarda 30 dk ile 1 saat süren bir takım işlemlere maruz bırakılır.

Daha sonra sonuçlar çıkar ve UIBC değeri hesaplanmış olur. Bu hususta unutulmaması gereken önemli şeylerde bir tanesi ise kullanılan doğum kontrol hapları, alkol, antibiyotik, aspirin gibi ilaçlar bu testin sonuçlarını etkileyebilir. Normalden fazla ya da normalden daha çıkmasına sebebiyet verebilir.

Ayrıca kan alınma işleminin sabah ve aç karnına olması önerilir. Sabahları demir seviyeleri günün ilerleyen saatlerine göre daha fazladır.

Konuyla ilgili merak ettiklerinizi ve eklemek istediklerinizi konunun alt tarafındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım. Yorumlarınızı bekliyorum.

(Bu yazı ilk defa 13 Ağustos 2019 tarihinde yazılmıştır. Ardından 10 Aralık 2020 tarihinde güncellenmiştir.)

Alttaki yorum bölümünü kullanarak doktorlara soru sormak için sorunuzu olabildiğince detaylı bir biçimde yazınız. Doktorlarımız en geç 6 saat içerisinde cevap vermektedirler. Yorum yapmaktan çekinmeyin 🙂

Yazar: Dr. Erhan Yavuz

Ben Kimim?
2016 yılında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde eğitim hayatımı tamamladım. İlk görev yerim olan Erzurum’un Narman ilçesinde Narman İlçe Devlet Hastanesi’ne atandığımda zorlu günler benim için başladı. Acil serviste doktor olarak çalışmak, canlara dokunmak güzeldi ancak kendimi tekrarlamaya başladığım hissi beni rahatsız ediyordu. Başarılı işler yapmanın ötesinde daha fazla kişiye ulaşmak ve kitlelere seslenmek gerektiğini düşünmüştüm hep. İşte tam da bu düşünceli zamanlarda atıldı temelleri Doktordan Haberler’in. Ben farklı farklı devlet hastanelerinde, sağlık kurumlarında gezerken bloğum dediğim bu siteden her geçen gün daha fazla kişiye hitap etmeye başladım. 2020’yi bitirdiğimiz bu günlerde artık her gün binlere ve onbinlere ulaşmanın mutluluğu içerisindeyim. Bıkmadan usanmadan ziyaretçilerimin sorduğu sorulara doktor kimliğimle cevap vermeye devam edeceğim. Yüzbinlere, milyonlara ulaşmak dileğiyle 🙂
Eğitimim:
Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi (2010 – 2016)
Çalıştığım Kurumlar:
Narman İlçe Devlet Hastanesi
Şenkaya İlçe Devlet Hastanesi
Tekman İlçe Devlet Hastanesi
Akşar Aile Sağlığı Merkezi
Karayazı Aile Sağlığı Merkezi
Bana Nasıl Ulaşabilirsiniz?
Bana sağlık sorularınız için erhan.yavuz@saglik.gov.tr mail adresinden, teknik konular için 05530742801 telefon numarasından ulaşabilirsiniz. Tıbbi sorularınızı yalnızca yorum bölümlerine yazmanız halinde cevaplıyorum
Muayenehane Bilgileri:
Türkiye’nin herhangi bir bölgesinde muayenehanem yoktur. Muayene kabul etmemekteyim. Sadece internet üzerinden herhangi bir ücret talep etmeksizin siz değerli hastalarımın sorularına cevaplar veriyorum.
Adresim:
Yeni Mahallesi, Çakmak Sokak, Karayazı Aile Sağlığı Merkezi, PK:25830 Karayazı/ERZURUM

Benzer İçerikler:

Yorum yapın