Transferrin Satürasyonu, vücudumuzdaki demir metabolizmasında kilit konumda olan, demir iyonlarından sorumlu çok önemli bir glikoproteine verilen isimdir. Demiri kan aracılığıyla karaciğer, kemik iliği, dalak gibi yapılara taşıyan transferrin, vücudumuzdaki demir durumunu gösterir. Bu yazımda transferrin satürasyonu ifadesini zaman zaman “TS” olarak kısaltacağım. Haydi yazımıza geçelim.
Satürasyon temel olarak doymuşluk, doygunluk manasında kullanılır.
Serumdaki konsantrasyonu demir depolarının durumunu yansıtan bir parametredir.
Transferrin Satürasyonu Nedir?
Kanda demirin taşınmasından sorumlu temel elemanlardan olan transferrin maddesinin toplam demir bağlama kapasitesine (TDBK) oranını belirten transferrin satürasyonu, bazı hastalıkların belirlenmesi veya gidişatının ölçülebilmesi için önemli bir kriterdir. Yapılan kan tahlillerinde ortaya çıkan transferrin satürasyonu düşüklüğü veya yüksekliği birçok hastalığı işaret edebileceği gibi tek başına doğrudan bir hastalığın tanısını koydurmaz.
Kanda Transferrin Satürasyonu Ne İşe Yarar?
Normalde vücutta bulunan birçok hücre temel işlevlerini yerine getirebilmek amacıyla demir maddesine ihtiyaç duymaktadır. Demir üretildikten veya dışarıdan alındıktan sonra hücrelerin bu ihtiyacının giderilmesi amacıyla transferrin adı verilen demir taşıyıcı proteine bağlanır.
Vücutta demir miktarı azalınca hücrelere yeterince demir götürebilmek için transferrin üretimi artırılır. Yine aynı şekilde demir miktarı artınca vücut tepki olarak transferrin miktarını azaltır.
Kanda TS seviyeleri demir bağlama kapasitesi ile yakından ilişkilidir. Dilerseniz bilgi sahibi olmak için UIBC yani unsatüre demir bağlama kapasitesi hakkında hazırlamış olduğum detaylı yazıyı aşağıdaki bağlantıyı takip ederek okuyabilirsiniz.
Kanda demir çeşitli metabolik yollar ve fizyolojik süreçler için hayati öneme sahip bir elementtir. Demir yüksekliği ya da düşüklüğünün insan vücuduna çeşitli zararları olması nedeniyle hemostaz korunması çok büyük önem arz eder. (Kaynak No:2)
Transferrin Satürasyonuna Neden Bakılır?
Transferrin ve transferrin saturasyonuna kan hastalıkları ve bazı diğer hastalıklarının seyrini takip edebilmek veya tanısını koyabilmek adına bakılır. Bu nedenle bireylerden kan örneği alınır ve laboratuvarlara gönderilir. Alınan örnekler üzerinde çalışılır ve çalışıldığı laboratuvarın sonuçlarına göre yorumlaması yapılır.
Yapılan kan tahlillerinde demir eksikliği anemisinin rutin taramasında ve hemokromatozis tanısının koyulmasında TS’nin önemi büyüktür. Yapılan bazı çalışmalarda kardiyovasküler mortalite riski ile TS seviyeleri arasında ters ilişkili bulunmuştur. (Kaynak No:3)
Transferrin Satürasyonu Nasıl Hesaplanır?
Transferrin satürasyonu hesaplanması işlemi şu şekilde yapılır: kanda bulunan demir seviyesinin total demir bağlama kapasitesine bölünüp 100 ile çarpılması yüzde olarak transferrin satürasyonunu verir.
Transferrin satürasyonu hangi renkli tüpe alınır?
Ts değerine bakılabilmesi için kullanılan tüp kırmızı kapaklı ve renkli olan tüptür.
Bu hesabı kolayca yapmak için aşağıda verdiğim bağlantıyı takip edebilirsiniz. Bağlantıda açılan boşluklara sayıları yazıp hesapla butonuna bastığınızda işlem gerçekleşecektir.
Hesaplama Aracı -> Transferrin Saturation Calculator (mdapp.co)
Anemi hastalıkları ve demir metabolizmasının değerlendirilmesinde kritik öneme sahiptir.
Olması Gereken Transferrin Satürasyonu Normal Değeri
Kanda TS seviyeleri yüzde 20’nin altında düştüğünde demir eksikliği işaret edilirken, yüzde 50’nin üzerinde yüklenmeler aşırı miktarlarda demir yüklendiğini işaret eder. (Kaynak No:1) Peki erkeklerde, kadınlarda ve çocuklarda transferrin satürasyonu kaç olmalı, haydi değerleri verelim.
Erkeklerde TS Normal Değeri
Yüzde 20 ile yüzde 50 aralığındadır.
Kadınlarda TS Normal Değeri
Yüzde 15 ile yüzde 50 aralığındadır.
Çocuklarda TS Referans Aralığı
Çocuklarda transferrin satürasyonu referans aralığı ise yüzde 16’nın üzerinde olmalıdır.
Transferrin normal değeri ise alınan örneğin çalışıldığı laboratuvara göre değişkenlik gösterir. Bu açıdan laboratuvardan aldığınız sonuç kağıdında bulunan normal değerler ya da referans değerler bölümüne göz atmanız en doğru sonucu verecektir.
Tahlillerde Transferrin Satürasyonu Neden Yükselir?
Transferrin düzeyleri bir takım hastalıklara bağlı olarak yükselebilir veya düşebilir. Transferrin satürasyonu yüksekliği ortaya çıkmış olması kanda demir miktarının azaldığını gösterir. Kanda demir miktarının düşmesine neden olan bir çok patolojik durum olabilir. Bu patolojik durumun net olarak anlaşılabilmesi için diğer tahlil ve muayene bulgularına ihtiyaç duyulacaktır.
Bu noktada tahlil sonuçlarınızı konu altındaki yorum bölümünden paylaşmanız halinde yorumlayacağım. İşte en sık transferrin satürasyonu yüksekliği sebepleri:
- Megaloblastik Anemi
- Sideroblastik Anemi
- Aşırı demir yüklenmesi
Hemen TS’de zaman zaman artışa sebebiyet verebilen ferroportin hastalığı hakkında bilgi almak için aşağıda vermiş olduğum bağlantıyı takip ediniz.
Kanda Transferrin Satürasyonu Neden Düşer?
Transferrin satürasyonunda düşüklük önceki başlıkta da belirttiğim gibi bir takım patolojik durumlar neticesinde ortaya çıkar. Transferrin satürasyonunun düşmüş olması serumda bulunan demir seviyesinin arttığını işaret eder. Bu duruma neden olan hastalıkların belirlenebilmesi için diğer tahlili ve muayene bilgilerine ihtiyaç vardır.
- Kronik demir eksikliği
- Kanserli hastalıklar
- Uzun süren enfeksiyonlar
- Nefrotik sendrom
- Üremi (Kaynak No:1)
Transferrin Satürasyonu Hangi Hastalıklardan Etkilenir?
Şimdi maddeler halinde transferrin satürasyonunu etkileyen hastalıklar konusuna değinelim.
- Doğum kontrol ilaçlarının kullanılması
- Bazı kanser hastalıklarının varlığı
- Akut veya kronik iltihabi durumların varlığı
- Bazı karaciğer hastalıkları
- Gebelik
- Bazı ilaçların kullanılması
- Anemi gibi kan hastalıkları
- Multipl myelom varlığı
- Kalıtsal bazı hastalıkların olması
şeklinde çoğaltabiliriz.
Bu konuda merak ettiklerinizi ve eklemek istediklerinizi konu altındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım.
Referanslar:
- Transferrin Saturation: Reference Range, Interpretation, Collection and Panels (medscape.com)
- Biochemistry, Transferrin – StatPearls – NCBI Bookshelf (nih.gov)
- Transferrin saturation ratio and risk of total and cardiovascular mortality in the general population (nih.gov)
(Bu yazı ilk defa 1 Nisan 2018 tarihinde yazılmıştır. Ardından 10 Ağustos 2021, 3 Kasım 2023 tarihinde güncellenmiştir.)
Merhaba.Yapilan tahlillerim de demir baglama kapasitem 45.96 çıktı demir baglama kapasitesi 147 çıktı rdw 14.6 çıktı doktoruma sonuçları henüz ulaştıramadık ancak 2 hafta sonra gorebilecek rica etsem bu konuda ki merakımı giderir mısınız?
Merhabalar Sümeyra Hanım öncelikle geçmiş olsun.
Demir bağlama kapasitesi vücutta demiri taşıyan protein olan transferrinin demir bağlama yeteneğini ölçen bir testtir. Normal değerleri ortalama olarak 250-450 ug/dL arasındadır. DBK değeri için normalde kanınızın çalışıldığı labpratuvarın referans değerlerine göre karar vermek gereklidir ancak tahmini 147 ug/dL olarak düşük çıkmıştır. Bu durum, transferrin miktarının azalması veya demir fazlalığı nedeniyle olabilir. Demir fazlalığı, hemokromatozis, talasemi, aşırı demir alımı, kan nakli, karaciğer hastalıkları gibi durumlarda görülebilir.
Demir bağlama kapasitesi yüzdesi ise DBK’nın yüzde olarak ifade edilen değeridir. Normal değerleri genel olarak %20-50 arasındadır. Hastanızın DBKY değeri için çalışılan laboratuvarların referans değerlerine bakılması gerekse de tahmini olarak %45.96 olarak normal sınırlar içindedir. Bu durum, demir bağlama kapasitesinin normal olduğunu gösterir. RDW ise kırmızı kan hücrelerinin büyüklükleri arasındaki farklılığı ölçen bir testtir. Normal değerleri genellikle %11.5-14.5 arasındadır. Hastanızın RDW değeri %14.6 olarak tahmini olarak yüksek çıkmıştır. Bu durum ise kırmızı kan hücrelerinin boyutlarında anormallik olduğunu gösterir. RDW yüksekliği, demir eksikliği anemisi, B12 vitamini eksikliği anemisi, folik asit eksikliği anemisi, orak hücreli anemi, talasemi gibi durumlarda görülebilir. Hastanızın tahlil sonuçlarına göre, demir fazlalığı veya demir metabolizmasında bozukluk olabileceği tahmin edilmektedir. Bu durumun kesin tanısı ve tedavisi için, hastanızın bir hematoloji uzmanına başvurması gerekmektedir. Ayrıca, hastanızın demir düzeyi, ferritin, hemoglobin, hematokrit, MCV, MCH, MCHC gibi diğer kan parametrelerinin de değerlendirilmesi önemlidir.
Sağlıklı ve mutlu günler dilerim.
Çok teşekkür ediyorum Erhan Bey sağolun Allah razı olsun
Rica ederim Sümeyra Hanım.
Total demir bağlama kapasitesi düşük 218 transferrin saturdasyonu ise yüksek 60 çıkmış. Yaş 37 kadın
1967 doğumlu bayanım satırasyon indeksim %80.18 referans aralığı 15- 50 olarak görünüyor benim ki yüksek yorumlaya bilirmisiniz
Merhaba hocam ben 60 yaşındayım Transferin saturadyonu 46 çıktı,serum demiri 162,ferritin 96 çıktı bu sonuçlar ne demek acaba, yanıtlarsanız memnun olurum.Selamlar.
Merhabalar Yusuf Bey, öncelikle geçmiş olsun.
Muayene bilgilerinizle beraber bu değerler değerlendirildiğinde net bilgiler verilebilir. Bu nedenle sonucunuzu mutlaka tetkiki isteyen hekime sormalısınız.
Sağlıklı ve mutlu günler dilerim.
Merhaba doktor bey,
54 yaşında bir bayanım.
En son yaptırdığım check-up sonucuna göre saturasyon indexi 58 çıktı.
Bu sonucu değerlendirmenizi rica ediyorum sizden.
Çok teşekkür ederim.
Merhabalar. Demir : 109
Demir bağlama: 164 çıktı. Doktorum demir satürasyonunun % 66 çıktığını 40 yaş üzeri kadınlar için bu oranın yüksek olduğunu belirtti. 3 ay boyunca günde 3 kez yemek esnasında mottilium kullanarak 3 ay sonrası yeni bi kan tahlili istedi. 1,5 aydır ilacı kullanıyorum. Karın bölgemde şişlik var. İlaçla ilgili midir bilmiyorum. Durumu değerlendirmenizi rica ederim.