Liddle Sendromu: Nadir Genetik Hastalık

Liddle Sendromu, psödohipoaldesteronizm olarak ta bilinen genetik bir hastalığa verilen isimdir. Genellikle çocukluk döneminde ve hayatın erken evrelerinde görülme eğilimindedir. Otozomal resesif olarak kalıtılmaktadır. Hipertansiyon olarak bilinen yüksek tansiyon hastalığının bir çeşididir. Hastalığın görülme sıklığı nadir olmasından dolayı bilinmemektedir.

Liddle Sendromu Nedir?

Liddle sendromu, böbreklerde distal nefronlarda bulunan epitelyal sodyum kanalının alfa, beta ve gama alt birimlerini kodlayan SCNN1A, SCNN1B ve SCNN1G genlerindeki mutasyonlar nedeniyle ortaya çıkan kalıtsal bir yüksek tansiyon hastalığı formunun adıdır.

İlk defa 1963 yılında Grant Liddle ve arkadaşları tarafından tanımlanmıştır. O zamandan günümüze kadar geçen süreçte dört kıtadan 72 ailede 31 farklı mutasyon bildirilmiştir.

Liddle sendromuna yakalanan hastaların yaklaşık yarısında aile öyküsü vardır ancak bazı hastalarda yeni mutasyonlar nedeniyle sporadik olarak gelişme olasılığı da söz konusudur.

Liddle Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Çoğunlukla liddle sendromunun belirtileri erken evrelerde kendini göstermezler. En sık görülen semptom çocukluk döneminde görülen şiddetli hipertansiyondur. Bu hipertansiyon tedaviye yanıt vermeyebileceğinden hekimler liddle sendromunu düşüneceklerdir. Yetişkin hastalarda da görülebilen diğer belirtiler ise şöyledir:

• Kaslarda ağrı, yorgunluk ve güçsüzlük
• Kalp çarpıntısı ve nefes darlığı
• Karın distansiyonu
• Kabızlık

Bu hastalığa yakalanan hastaların klinik belirtileri, hastalığın şiddetine, sodyum alımına, potasyum kaybına ve komplikasyonlara bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.

Bazı hastalarda hipertansiyonun erken başlangıcı, baş ağrısı, kas zayıflığı, yorgunluk, poliüri, polidipsi, aritmi, nefropati, retinopati, kalp yetmezliği, inme gibi ciddi semptomlar ortaya çıkabilmektedir. Bazılarında ise hipertansiyonun hafif veya orta derecede olması, hipokaleminin semptomsuz veya minimal semptomlarla seyretmesi ve tedaviye iyi yanıt vermesi nedeniyle daha olumlu seyir gösterir.

Liddle Sendromunun Nedenleri Nelerdir?

Bu hastalığın SCNN1B veya SCNN1G geninde meydana gelen mutasyonlardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Mutasyonlar sodyumun yeniden emiliminde problemler ortaya çıkarır ve sodyum miktarında aşırı artışa sebebiyet verir. Bunun neticesinde hipertansiyon tetiklenir.

Mutasyonların çoğu ENaC alt birimlerinin C-terminal bölgesine denk gelmektedir. Bu bölge kanalın hücre içi proteinler tarafından parçalanmasını sağlayan bir sinyal dizisinin işletilmesi ile sorumludur. Dolayısıyla mutasyonlar görüldüğünde sinyal dizisini bozulur ve kanalın yıkımını engellenir.

Liddle Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Hastadan istenen rutin tetkikler neticesinde kan elekrolit ve aldesteron değerleri görülecektir. Düşük potasyum ve düşük sodyum plazma düzeyleri tanıya yardımcıdır. Tanının konabilmesi için ENaC dizilerinin genetik olarak incelenmesi gerekmektedir.

Özetle liddle sendromunun tanısı, klinik bulgular, aile öyküsü, genetik testler ve ENaC blokerlerine yanıt temelinde konulur.

Liddle Sendromu Tedavisi Nasıl Yapılır?

Liddle sendromu tedavisi, hipokalemi ve asidozu düzelterek kan basıncını düşürmeye yöneliktir. Genellikle düşük tuzlu diyetler önerilir. Amiloid ve triamteren gibi potasyum tutucu diüretikler reçete edilir. Hastalığın prognozu kişiden kişiye ve tutulum oranına bağlı olarak değişmektedir.

Liddle sendromu olan hastalara önerilen şeylerin başında tuz alımını kısıtlamak ve potasyum takviyesi almak bulunmaktadır. Tanı konulamayan veya tedavi edilemeyen hastalarda ciddi derecede kalp, böbrek ve beyin hasarı oluşabilmektedir.

---

Merak ettiklerinizi ve eklemek istediklerinizi konu altındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım. Yorumlarınızı bekliyorum.

(Bu yazı ilk defa 31 Mayıs 2017 tarihinde yazılmıştır. Ardından 13 Ocak 2024 tarihinde güncellenmiştir.)