Nitrat ve nitritler, nitrojen olarak bilinen maddelerdir. Her ikisi de nitrojen olmasına karşın kimyasal yapılarında bulunan oksijenden kaynaklanan farklı özelliklere sahiptirler. Bu maddeler, doğada bulunan kereviz, lahana, yeşillik olarak bilinen gıdaların bazılarında ve bazı sebzelerde doğal olarak bulunurlar. Bununla birlikte bazı işlenmiş gıdalarda nitrojen sınıfındaki maddeler yoğun olarak bulunabilir. Buna örnek olarak bastırma gösterilebilir. İnsanlar tarafından çok fazla tüketilen bu maddelerden nitratın idrarda olmasında herhangi bir sorun yokken idrarda nitrit görülmesi farklı şekilde yorumlanır. İdrarda nitrit, çoğu zaman enfeksiyon olarak yorumlanmaktadır.
İdrarda Nitrit Görülme Sebebi Nedir?
İdrarda görülen nitritin farklı nedenleri olabilse de genellikle bu durum bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanır. Bu durum ise idrar yolu enfeksiyonu olarak adlandırılır. İdrar yolu enfeksiyonu, bu sistemin herhangi bir yerinde olabilir. Mesane, üretra, üreterler ve böbreklere yakın noktalarda söz konusu enfeksiyonun olma ihtimali vardır.
Bakteriyel enfeksiyonun göstergesi olan idrarda nitrit, bazen bu bakteriler tarafından idrara eklenir. Bakteriler, enfeksiyonun başlangıç noktasından sonra idrar yoluna inmekte ve salgıladıkları özel enzim ile idrarda doğal olarak bulunan ve herhangi bir risk içermeyen nitratların nitrite dönüşmesine neden olur. Bundan dolayı da idrarda nitrit görülmesi, idrar yolu enfeksiyonun en önemli göstergesidir.
İdrarda nitrit görülmesinin en önemli nedeni, idrar yollarında oluşan enfeksiyondur. Enfeksiyonun oluşmasına neden olan da bazı durumlar vardır. Bunları şu şekilde sıralanabilir:
- Korumasız olarak girilen cinsel ilişki
- Böbrek taşları
- Genital bölgenin temizlenmemesi ve yanlış tuvalet alışkanlıkları
- İdrar yollarındaki tümörlere bağlı olarak idrarın tam boşaltılamaması
- Farklı bir nedenden dolayı idrarda kan olması
Bunların haricinde bazen insanların idrarında nitrit olmamasına karşın vajinal kirlilik, hatalı ölçüm ve fenazopiridin türü ilaçların kullanılması gibi nedenler, idrarda nitrit varmış gibi görünmesine sebep olmaktadır. Bundan dolayı da yapılacak testlerde bu hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
İdrar Yolu Enfeksiyonu(İdrarda Nitrit Görülmesinin) Belirtileri
İdrar yolundaki enfeksiyonun, insan vücudunda bazı belirtileri vardır. Bu belirtiler şu şekildedir:
- İdrar yaparken yanma hissi
- İdrarda kan görülmesi
- İdrarın keskin ve kötü kokması
- Sık sık idrara çıkılmasına rağmen bu hissin geçmemesi
- İdrar kaçırma
Yukarıda bahsedilen belirtiler, herkeste görülecek diye bir durum yoktur. Enfeksiyonun şiddeti ve insanların kendi durumlarına bağlı olarak bu belirtiler erken ya da geç görülebilir.
İdrarda Nitrit Testi Ne Zaman Yapılır?
İdrardaki nitritin tespit edilebilmesi için idrar testi yapılması gerekmektedir. Bu test, rutin kontrollerde yapılabileceği gibi bazı semptomların görülmesi durumundan da doktorlar tarafından istenmektedir. Bu semptomlar şunlardır:
- Yukarıda belirtilen idrar yolu enfeksiyonları
- İdrarda farklı nedenlerden dolayı kan görülmesi durumunda
- Ameliyattan önceki kontrollerde
- Böbreklerin durumunu anlamak için yapılan tetkiklerde
- Diyabet şüphesinde
- Hamilelilerin rutin kontrollerinde
Hamilelerin durumunun hassas olmasından dolayı, herhangi bir belirti olması beklenmeden bu test yapılır. Çünkü, söz konusu enfeksiyon ilerlediğinde yüksek tansiyon riskiyle birlikte erken doğum riskini arttırmaktadır. Bu da bebeğin sağlığı için son derece tehlikelidir. Ayrıca hamilelerde bu enfeksiyonun böbreklere doğru yayılması, normal kişilerden çok daha hızlı olacaktır. Bu da sorunun çok daha büyümesine neden olacağından söz konusu test için herhangi bir belirti beklenmez.
İdrar Tahlili Nasıl Yapılır? Dikkat Edilmesi Gerekenler
İdrar tahlili, idrarın verilen temiz bardağa yapılmasıdır. Fakat bu işlemden önce genital bölgenin temizlenmesi gerekir. Çünkü buradaki kirlilik, tahlilin yanlış sonuçlar vermesine neden olabilir. Bu da tedavi sürecini son derece olumsuz etkileyecektir.
Genital bölge temizliği yapıldıktan sonra idrarın ilk kısmının tuvalete yapılması gerekir. Daha sonra ise verilen kaba idrar yapılır ve laboratuvara gönderilir.
İdrar tahlili yapılırken izlenen yollar ise şu şekildedir:
- Doktorun şüphelendiği duruma bağlı olarak idrarın genel görünümü değerlendirilir. Eğer belirgin bir kan rengi varsa, enfeksiyonu göstermektedir.
- İdrar içindeki nitrit, pH seviyesi, proteinler ve beyaz kan hücrelerinin tespiti ise geliştirilen özel bir çubuk sayesinde kısa sürede yapılabilir.
- Dipsitick testi ise anormal sonuçlara bağlı olarak daha derinlemesine mikroskobik araştırmalar yapılmasıdır.
İdrar Tahlili Sonuçlarının Değerlendirilmesi
İdrar tahlili sonucunda idrarda nitrit bulunursa, sonuç pozitif kabul edilir. Bu aşamadan sonra diğer bulgularla birlikte test değerlendirilir. Doktorlar, genellikle bir de idrar kültür testi isterler bu noktadan sonra. Böylece idrar yolu enfeksiyonun ne tür bir bakteri tarafından yapıldığı çok daha net bir şekilde anlaşılır.
İdrar kültür testi istenmişse, bu testin sonucunun hemen çıkması genellikle mümkün değildir. Aranan bakterilere bağlı olarak bazen 2-3 günde bazen ise daha uzun sürede sonuçlar belli olacaktır.
İdrar tahlili sonucunda idrarda nitrit bulunmaz ise bu durum olumludur. Fakat kesin olarak idrar yolu enfeksiyonu olmadığını göstermez. Çünkü bazı bakteri türleri, nitratı nitirite çeviremese de diğer olumsuz durumlara neden olabilir. Bundan dolayı da belirtilere bağlı olarak doktor tarafından idrar kültür testi istenebilir.
İdrarda Nitrit Tehlikeli Midir?
İdrar tahlili sonucunda nitrit tespit edilmişse hızlı bir şekilde tedavi sürecine başlanması gerekir. Nitrite neden olan bakteriler, enfeksiyonun böbreklere doğru yayılmasına neden olacaktır. Böylece, tedavi çok daha zor bir sürecin sonunda başarı ile tamamlanabilir. Böyle bir durumun yaşanmaması için erken teşhisin ve erken tedavinin önemi çok fazladır. Ayrıca böbreklere yayılan enfeksiyonun kana karışması söz konusudur ki böyle bir durumda sepsis oluşabilir. Bu da insanlar için hayati tehdit edici bir unsurdur.
Bunların haricinde hamileler, yeni doğum yapan kadınlar ve bebeklerde bu durum çok daha tehlikelidir.
İdrarda Nitrit Tedavisi
İdrarda tespit edilen nitrit, idrar yolundaki bakterilere ve dolayısıyla da enfeksiyona işaret eder. İnsanların yaşam kalitesini son derece olumsuz etkileyen bu durum, antibiyotiklerle kısa sürede tedavi edilebilir. Antibiyotik kullanımında kişilerde bulunan bakteri durumuna ve kişilerin gebelik gibi durumlarına göre hareket edilir.
Tedavi sürecinin ilk iki gününde ciddi bir ilerleme kaydedilir ve insanların şikayetleri büyük oranda azalır. Fakat bu noktada antibiyotiklerin tamamının bitirilmesine çok özen gösterilmelidir. Aksi durumda, enfeksiyonun kendini yenileme ihtimali ortaya çıkacaktır.
Tedavi sürecinin ilk iki gününde ilaçlar düzenli kullanılmasına rağmen şikayetler azalmamış ve aksine artmışsa tedavide yanlış giden bir şeyler vardır demektir. Şu belirtilerde herhangi bir azalma yok ise tekrar en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir:
- Mide bulantısı
- Kusma
- Aşırı ateş
- Titreme
İdrarda Nitrit Tedavisine Yardımcı Besinler
Antibiyotik tedavisinin yanı sıra, alınacak bir takım besinler sayesinde bu süreç çok daha kısa sürer ve insanlar eski sağlıklarına hızla kavuşurlar. Yardımcı besinler şu şekildedir:
Su
Bu süreçte bol su tüketilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte günde üç defa suya bir çay kaşığı kabartma tozu eklenerek içilebilir. Böylece, idrar yollarındaki enfeksiyonun atılması çok daha hızlı olacaktır.
Kızılcık Suyu
Organik kızılcıktan elde edilecek bu su, 2-5 gün arasında etkisini göstermektedir. Bu süreçte, enfeksiyonun neden olduğu olumsuz durumların azalmasını sağlar.
Elma Sirkesi
Su ile belli oranda karıştırılacak olan elma sirkesi, bakterilerle mücadeleye destek vermektedir.
Bütün bunların mutlaka doktor tavsiyesine göre belli oranlarda kullanılması gerekir. Doktordan habersiz bu yiyeceklerin kullanımı, olumsuz sonuçlara neden olabilir.
