Alkalen Fosfataz (ALP) | Nedir,Normal Değeri, Düşüklüğü ve Yüksekliği

0
26

Alkalen fosfataz vücudumuzda gerçekleşen kimyasal reaksiyonların sorunsuz bir şekilde bitirilebilmesi için gerekli olan bir enzimdir. Kan tahlillerinde sıklıkla serum alkalen fosfataz ya da ALP şeklinde ifadeler yer almakta ve haliyle hastalar bu ifadelerin ne anlama geldiğini merak etmekteler. ALP yüksekliği, ALP düşüklüğü, alkalen fosfataz ne işe yarar, alkalen fosfataz normal değerleri gibi sıkça aranan sorunlara açıklık getirmek amacıyla bu yazıyı derledik. Bu noktada merak ettiğiniz herşeyi yorum bölümünden yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım.

Alkalen Fosfataz (ALP) Nedir?

Alkalen fosfataz ya da farklı bir deyişle ALP, vücudumuzda bulunan proteinlerin parçalanmasına yardımcı olan genellikle karaciğer ile ilişkili bir enzimdir. Başta karaciğer olmak üzere kemikte, bağırsaklarda, böbrekte, pankreasta ve plasentada üretilir. ALP Testi ise kanda bulunan alkalen fosfataz miktarının ölçülmesini sağlayan bir işlemdir.

Alkalen Fosfataz yüksekliği veya düşüklüğü genellikle karaciğer hastalıklarıyla ilişkilidir.
alkalen fosfataz alp
Şekilde sizler için laboratuvar sayfamızdan çektiğim alkalen fosfataz testi sonucunu görmektesiniz.

Alkalen fosfataz hakkında bilim insanları ve araştırmacılar bir takım çalışmalar yürütmekteler ve şuan için aşağıdaki görevleri olduğu düşünülmektedir.

Alkalen Fosfataz'ın Vücudumuzdaki Görevleri
  • Karaciğere besinlerin taşınması ve işlenmesi
  • Kemiklerin oluşmasına ve gelişmesine yardımcı olmak
  • Bağırsaklarda yağların sindirilmesi
  • Bağırsaklarda yağ asitlerinin ve kalsiyumun taşınması
Hangi Belirtiler Görüldüğünde Alkalen Fosfataz Testi Yaptırmalıyım?
  • Gözlerde ve ciltta sararmalar
  • Karın bölgesinde şişlik ve kızarıklıklar
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Nedeni tespit edilemeyen kilo kaybı
  • İdrarda koyuluk

Alkalen Fosfataz Normal Değerleri

Alkalen fosfataz seviyeleri insan hayatının olağan gelişme döneminde bile sürekli değişim gösterme eğilimindedir. Çeşitli organların etkilendiği hastalıkların varlığında ise doğal olarak yükseklik yada düşüklük görülecektir. 

Erkeklerde Alkalen Fosfataz Normal Değerleri
Yaş Aralığı Normal Değeri
1 ile 3 yaş 104-345 U / L
4 ile 6 yaş 93-309 U / L
7 ile 9 yaş 86-315 U / L
10 ile 12 yaş 42-362 U / L
13 ile 15 yaş 74-390 U / L
16 ile 18 yaş 52-171 U / L
18 Yaş üstü 37 ile 116 U / L 
Kadınlarda Alkalen Fosfataz Normal Değerleri
Yaş Aralığı Normal Değeri
1 ile 3 yaş 108-317 U / L
4 ile 6 yaş 96-297 U / L
7 ile 9 yaş 69-325 U / L
10 ile 12 yaş 51-332 U / L
13 ile 15 yaş 50-162 U / L
16 ile 18 yaş 47-119 U / L
18 Yaş üstü 37 ile 116 U / L 

Alkalen Fosfataz Yüksekliği

Alkalen fosfataz yüksekliği genellikle bu enzim ile ilişkili olan karaciğer, börek ve kemik gibi organların hastalıklarında ortaya çıkar. Şimdi ALP yüksekliği yapabilen hastalıkları liste halinde inceleyelim.

ALP yüksekliği Yapan Hastalıklar
  • Safra kesesinde taş oluşması durumu
  • Safra kesesinin iltihaplanması durumu
  • Karaciğer kanseri varlığı
  • Karaciğer dokusunun hacmen büyümesi
  • Siroz hastalığı
  • Safra kesesi kanserleri
  • Karaciğer üzerinden atılan ilaçların yoğun kullanımı
  • Aşırı alkol tüketilmesi
  • Vitaminlerden eksik ve yetersiz beslenme
  • Kemik kanserleri
  • Raşitizm adı verilen çocukluk çapı hastalığının varlığı
  • Osteomalazi hastalığı
  • Paget Hastalığı
  • Anemiler
  • Konjestif kalp hastalıklarının varlığı
  • Kontrolsüz çölyak hastalığı
  • Hodgkin lenfoma varlığı
  • Enfeksiyonlar
  • Meme kanseri varlığı
  • Prostat kanseri varlığı

ALP değerinde yükseklik olduğu zaman aşağıda kendi sistemimden ALP testini işaretleyerek hastalarım için istem yapmaktayım.

alp nedir
Kendi sistemimde kendi hastalarım için buradan ALP yi seçerek istem yapmaktayım.

Alkalen Fosfataz Düşüklüğü

ALP yüksekliğinin aksine alkalen fosfataz düşüklüğü genellikle ciddi problemleri işaret etmez. Çölyak hastalığının varlığında veya bazı vitaminlerin eksik alınması sonucunda üretime bağlı olarak eksiklikler ortaya çıkabilir. Şimdi ALP düşüklüğü yapan hastalıkları liste halinde inceleyelim.

Alkalen Fosfataz Düşüklüğü Yapan Hastalıklar
  • Anemi adı verilen kan değerlerinin düşüklüğü durumu
  • Tiroid hormonlarının yeterli seviyede üretilememesi
  • Çölyak hastalığının varlığı
  • Beslenme ile ilgili bozukluklar
  • Yanlış uygulanan diyet programları
  • Bazı ilaç tedavileri

Bozulmuş Alkalen Fosfataz Değerleri Nasıl Tedavi Edilir?

Bozulan ALP seviyelerinin düzeltilebilmesi için öncelikle buna neden olan etkenler tespit edilmelidir. Tedavi planının çizilmesi nedenlerle doğrudan ilişkilidir.

Hafif düzeyde ortaya çıkan ALP yüksekliği ve ALP düşüklüğü durumu, Alkalen fosfataz seviyelerinin gün içinde kendiliğinden değişebileceği gerçeğine dayanarak fazla önemsenmez.

Beslenme bozukluğu olan veya yeterli beslenemeyen bireylerin diyetlerine aşağıda vereceğin öneriler doğrultusunda mutlaka dikkat etmesi gereklidir.

Diyetinize Dikkat Edin !
  • Ekmek,pirinç ve makarna gibi besinleri tüketmek
  • Kırmızı et ve balık tüketimine ağırlık vermek
  • Yoğurt ve kefir gibi probiyotik ürünleri tüketmek
  • Tüm meyve ve sebzeleri tüketmek

Enfeksiyon hastalıkları durumunda çoğu zaman antibiyotik içeren tedaviler ile ALP seviyeleri normale çekilebilir.

Karaciğer hastalığı olanların çeşitli tedaviler alması gerekebilir. Ayrıca kanserli hastaların radyoterapi veya kemoterapi kombinasyonlarını alması gerekebilir.

Alkalen Fosfataz Testi Nasıl Yapılır?

ALP testi için öncelikle ilgili bireyden kan alınmalıdır. Sağlık kuruluşlarında genelde hemşireler tarafından koldan kan almak üzere kolun üst bölgesine kayış yada kemer bağlar. Uygun bir damar bulduktan sonra kan alacağı noktayı belirler ve alkol ile bölgeyi temizler.

Daha sonra enjektör ile tüpe yetecek ölçüde kan alır ve tüplere doldurur. Bu tüpü laboratuvara gönderir ve laboratuvarda özel cihazlarla çalışır. Çalışma sonucunda ALP değeri ortaya çıkar. 

Testin öncesinde ilaç kullanılmaması gerekir. Çünkü ilaçlar ALP seviyelerini doğrudan etkileyen maddelerdir.


Bu konu hakkında merak ettiklerinizi ve eklemek istediklerinizi konunun altındaki yorum bölümüne yazabilirsiniz. Cevap vermekten mutluluk duyacağım.

Avatar
Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitimimi tamamladım. Şimdi Erzurum Karayazı ilçesinde aile hekimi olarak görev almaktayım. Bana erhan.yavuz@saglik.gov.tr veya instagram üzerinden ulaşabilirsiniz. Lütfen tıbbi sorularınızı olabildiğince konu altlarındaki yorum bölümlerinden sormaya özen gösteriniz.

Haydi Hemen Bir YORUM Yazın

Please enter your comment!
Please enter your name here