Creutzfeldt Jakob Hastalığı Nedir ?

Tıbbi Kontrol : Bu yazı tıbbi açıdan Dr. Erhan Yavuz tarafından kontrol edilmiştir. ✔️

Creutzfeldt Jakob Hastalığı’na geçmeden mekanizmayı anlamak için öncelikle Prion nedir ona değinelim.

Prion,1982 yılında tanımlanmış olup,protein yapıda küçük patojen olarak tanımlanmıştır.Nükleik asit içermemesi ile virüslerden ayrılmaktadır.Ancak bazı araştırmacılara göre henüz keşfedilememiş bir nükleik asit içermektedirler.Proteolitik enzimlerle tepkimeye girdiklerinde etkisiz hale gelmeleri protein yapıda olduğunu kanıtlamaktadır.

İnsan Prionlarının Yapısı
                                                                      İnsan Prionlarının Yapısı

Prionlar’ın neden olduğu hastalıkları şöyle sıralayabiliriz :

                                         İnsan’da Neden Olduğu Hastalıklar
 SporadikCreutzfeldt- Jakob Hastalığı (sCJD)
 SporadikSporadic fatal insomnia
 KalıtsalAilesel Creutzfeldt- Jakob hastalığı (fCJD)
 KalıtsalFatal familial insomnia (FFI)
 KalıtsalGerstmann-Sträussler-Scheinker hastalığı
 Kazanılmışİatrojenik Creutzfeldt-Jakob hastalığı
 infeksiyonKuru
 infeksiyonYeni varyant Creutzfeldt- Jakob hastalığı (vCJD)

Tablo ttb.org.tr’den alınmıştır.

Creutzfeldt- Jakob Hastalığı Nedir ?

CJH,genelde 57-63 yaşları arasında görülmeye başlar.Prionların uzun bir kuluçka süresi vardır ve bu süre sonunda hastalık baş gösterir.Hasta yaklaşık 1 yıl içinde fiziksel ve mental yeteneklerini kaybeder.

Creutzfeldt Jakob Hastalığı’nın Kaç Tipi Vardır ?

CJD’nin 2 tipi bulunmaktadır.Bunlar :

  1. Klasik CJD
  2. Varyant CJD

Klasik CJD,orta yaş aralığında herhangi bir dönemde kendini gösterebilir ve kalıtsaldır.

Varyant CJD ise 20 li yaşlarda hem hayvanlarda hem insanlarda görülür.Deli dana hastalığı ile bağlantılı bir hastalıktır.

CJD dört ana varyant gösterir.Bunların en sık görülen iki türünü tablo halinde şöyle inceleyebiliriz :

Tablo Vikipedia'dan alınmıştır.
                                  Tablo Vikipedia’dan alınmıştır.

Creutzfeldt- Jakob Hastalığı Hangi Yolla Bulaşır?

Hastalık,hasta kişilere doğrudan temas yoluyla geçmez.Hastalığın yiyeceklerle bulaştığına dair söylemlerde vardır.Bir porsiyon hayvansal ürünle bulaşım riski 10.000.000.000 ‘da bir olarak belirtilmiştir.Sakat at ürünleri ile bulaşım riski biraz daha yüksektir.Temel bulaşım yolu vücut sıvılarına temas ile olur.Bu yüzden çevrenizde CJD hastası varsa,yüzümüzü ve ellerimizi vücut sıvılarından uzak tutacağız.Açık yaralarımız varsa kesinlikle örtmeliyiz.

Creutzfeldt- Jakob Hastalığı’nın Belirti ve Bulguları Nelerdir ?

En çok görülen ve en tehlikeli belirtilerin başında yutma güçlüğü gelir.Yürüme bozukluğu da görülebilmektedir ve bu kazalara sebebiyet vererek tehlikeli bir hal alabilir.

Ayrıca bu hastalarda sürekli uykululuk hali,zaman zaman nöbet geçirme,ataksi,demans görülebilmektedir.Hızlı bunamada karakteristik belirtilerden sayılabilir.

Bu belirtiler hasta pes edene dek artacaktır.

Creutzfeldt Jakob Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir ?

Hastalığın tanısının konması iyi bir anamnez alınmasıyla başlar.Hastaların bir anda başayan hızlı bunama yaşaması bizi tanıya yaklaştırır.Tanıyı kesinleştirmek için Lumber Ponksiyon,EEG,MR ve kan testleri yapılmaktadır.Burada tüm bu testler diğer hastalıkları ekarte etmek için kullanılır.

Kesin tanı ise beyin dokusundan yapılan biyopsi ile konur.

Creutzfeldt Jakob Hastalığı’nın Tedavi Süreci Nasıl İşlemektedir ?

Hastalığın bilinen etkin bir tedavisi maalesef bulunmamaktadır.Ancak hastanın semptomlarını azaltmaya yönelik girişimler mevcuttur.Tedavideki temel amacımız hastayı biraz olsun rahatlatmak,günlük işlerini rahatça yerine getirebilmesini sağlamak üzerinedir.

Yararlandığım Kaynaklar :

 

Photo of author

Dr. Erhan Yavuz

2016 yılında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim hayatımı tamamladım. İlk görev yerim olan Erzurum'un Narman ilçesinde Narman İlçe Devlet Hastanesi'ne atandığımda zorlu günler benim için başladı. Acil serviste doktor olarak çalışmak, canlara dokunmak güzeldi ancak kendimi tekrarlamaya başladığım hissi beni rahatsız ediyordu. Başarılı işler yapmanın ötesinde daha fazla kişiye ulaşmak ve kitlelere seslenmek gerektiğini düşünmüştüm hep. İşte tam da bu düşünceli zamanlarda atıldı temelleri Doktordan Haberler'in. Ben farklı farklı devlet hastanelerinde, sağlık kurumlarında gezerken bloğum dediğim bu siteden her geçen gün daha fazla kişiye hitap etmeye başladım. 2020'yi bitirdiğimiz bu günlerde artık her gün binlere ve onbinlere ulaşmanın mutluluğu içerisindeyim. Bıkmadan usanmadan ziyaretçilerimin sorduğu sorulara doktor kimliğimle cevap vermeye devam edeceğim. Yüzbinlere, milyonlara ulaşmak dileğiyle :)

Yorum yapın