Gazlı Gangren Nedir?

Tıbbi Kontrol : Bu yazı tıbbi açıdan Dr. Erhan Yavuz tarafından kontrol edilmiştir. ✔️

Gazlı gangren, klostiridum türü bakterilerin neden olduğu yumuşak dokuda görülen yaygın bir enfeksiyon türüne verilen isimdir. En yaygın olarak Clostridium perfringens adı verilen bakteri bu enfeksiyona sebebiyet verir. Bu yazımda gazlı gangren ne demek, gazlı gangren nedenleri ve tedavisi hakkında detaylı bilgiler vereceğim. Haydi yazımıza geçelim.

Tıpta Gazlı Gangren Nedir?

Gazlı Gangren, klostridialar tarafından kas ve bağ dokusunun çok hızlı bir biçimde yıkılması ve bu sırada gaz oluşmasıyla giden bir miyonekrozdur. En sık olarak kas yaralanmaları sonrasında görülmektedir.

Clostridium türlerinin neden olduğu bu hastalık, dokularda gaz oluşumu ile seyreder ve yumuşak dokuda tahribata neden olarak hayatı tehdit eder. Sıklıkla travma sonrası görülse de bazı durumlarda kendiliğinde ortaya çıkan gazlı gangren vakaları da bildirilmiştir. (Kaynak No:1)

Kendiliğinden ortaya çıktığı hastalarda genellikle altta yatan gastrointestinal hastalıklar veya diğer bazı patolojik durumlar tespit edilmektedir. Clostridium septicum adı verilen bakteri de yine sıkça karşımıza çıkacaktır.

Klostiridial miyonekroz eski zamanlarda savaş dönemlerinde sıkça görülürdü ve savaş yarası olarak bilinirdi. Zamanla yara bakımı ve antibiyotik kullanımındaki artış ile görülme sıklığı yüzde 5’lerden yüzde 0.1’lere kadar geriledi. (Kaynak No:2)

Gazlı Gangren Neden Olur?

Önceki başlıklarda belirttiğim gibi hastalığın en çok görülen etkeni Clastridium Perfringers dir. Genelde travmaya uğrayan bölgelerdeki kas hasarını takiben o bölgenin kontaminasyonu neticesinde gelişir. Gazlı gangren nedenleri arasında yer alan Clostiridium türlerinin görülme sıklıklarını tablo şeklinde sizler için hazırladım.

Clostridium TürüGörülme Sıklığı
Clostridium perfringensYüzde 80
Clostridium NovyiYüzde 10
Clostridium SepticumYüzde 5
Diğer bakterilerYüzde 5
Detaylı olarak gazlı gangren etyolojisi incelendiğinde bu tipteki bakteriler dikkat çekmektedir.

Bu hastalığın oluşturduğu enfeksiyon dokulara hızla yayılır ve hastalara sıklıkla sepsis şikayeti ile başvururlar. Bu enfeksiyon travmanın yaşandığı zaman diliminden saatler sonra gelişebileceği gibi günler sonrada gelişebilir. Bu enfeksiyon her zaman gazlı gangrene çevirmez ancak bunu belirleyen birden çok faktör bulunmaktadır.

Gazlı Gangren için Kimler Risk Altındadır?

Bu hastalıkta özellikle immün suprese hastalar ve vasküler problemleri olan hastalar risk altındadır.

Yakın geçmişte literatürde bir çalışmada oldukça az görülen bir patojen olan Clostridium sordellii adlı bakterinin abortus sonrası ölümcül şok sendromuna neden olduğu bildirilmiştir. (Kaynak No:3)

Vücutta Gazlı Gangren Nasıl Oluşur?

Travma sonrası kas yaralanmalarında bazı durumlarda büyük damar yaralanmaları da eşlik etmektedir. Hasarlı dokuların oksijenlenmesi bozulacak ve bunun üzerine şok tablosu eklenince doku iyice köşeye sıkışacak ve beslenmesi bozulacaktır. Beslenmesi bozulan bölgelerde oksijenlenme azalacak, yapılan oksijensiz solunumlar neticesinde de laktik asit miktarı artacak ve doku ph’sı asitliğe doğru kayacaktır.

Asitlik öyle bir dereceye gelecektir ki doku proteazları aktifleşecek ve doku otolize uğrayacaktır. Doku otolizini takiben bakteri üremesi ortam ve şartların uygunluğundan pik yapacaktır.

Bakterilerin bu bölgeden yaydığı toksinler ise çevre dokulara yayılımı artıracak ve o bölgeleri de etkileyecektir. Bakterinin oluşturduğu gaz ve diğer maddeler kasların arasına dolacak ve bu bölgelerin beslenmesini hızla bozacaktır. Dolaşım bozulduğundan bölgeye fagositoz özellikli hücrelerin gelme zamanı uzayacaktır.

Muayenede Gazlı Gangren Belirtileri Nelerdir?

Hızla ilerleyen bir hastalık olan gazlı gangren etkeni ne olursa olsun hızla tedavi edilmelidir. İlk ortaya çıkan bulgulardan bir tanesi ağrıdır. Ağrı hem en erken bulgudur ve çok değerlidir. En sık sistemi olarak görülen gazlı gangren belirtileri şunlardır:

  • Ağrı
  • Hafif Ateş Yükselmesi
  • Relatif Taşikardi
  • Soluk Sayısının Artması
  • Tansiyon Düşüklüğü
Gazlı gangren görüntüsü olan bu bölgede ciddi ve derin enfeksiyonları rahatlıkla gözlemliyorsunuz.

Bunlara ek olarak lokal olarak görülebilen bazı belirtilerde vardır. İşte o belirtiler:

  • Deri Rengi Değişimi (önce açık renkli,sonra kırmızı ve daha sonra mor renk alır.)
  • Lezyon Bölgesi Ağrısı
  • Lezyon Bölgesinde Kötü Koku

Eğer gerekli müdahaleler yapılmazsa şok tablosu gelişir ve hastanın ölüm riski yüzde 100 leri bulur.

Tüm Detaylarıyla Gazlı Gangren Teşhisi

Gazlı gangren tanısı konulurken hastanın hikayesi ve yukarıda belirttiğimiz bulguların varlığı bizi tanıya yönlendiren en büyük etkenlerdir. Tanıya giderken görüntüleme tetkiklerinden, laboratuvar bulgularından yararlanılır.

Gazlı gangren laboratuvar bulguları nelerdir?

Bu hastalıkta, CBC, CMP, idrar tahlili, PT, APTT ve kan kültürü gibi tahliller yapılır.

Hastalığın tanısında sıklıkla sepsis görüldüğü için laktik asit ve prekalsitonin gibi kan testleri de tanıya oldukça yardımcıdır. Röntgen, bilgisayarlı tomografi ve ultrasonda vazgeçilmez silahlarımızdır.

Gazlı gangren etkeni ve tedavisi birbiriyle ilişki içerisindedir.

Tanı için yapılan bu kapsamlı testler ve tahliller hastalığın tedavisini ve yaranın debridmanını geciktirmemelidir.

Gazlı Gangren Ayırıcı Tanısı

Bu hastalığın tanısı koyulurken her hastalıkta olduğu gibi bazı diğer hastalıklar karışabilir ve teşhis etmek zorlaşabilir. En sık olarak karışabilen hastalıkları aşağıda liste şeklinde vereceğim. Peki gazlı gangren hangi hastalıklarla karışır?

Hastanelerde Gazlı Gangren Tedavisi

Öncelikle hastalarda yara bölgesi temizliği yapılmalıdır. İlk adım olarak antibiyoterapi yapılmalıdır. Genelde klindamisin, metronidazol kullanılan ilaçlar arasında ilk sıradakilerden bazılarıdır. Ardından cerrahi müdahale düşünülmelidir. Eğer yıkım aşırı ilerlemişse gerekirse amputasyondan kaçınılmamalıdır. Bunlara ek olarak destek tedavisi verilmelidir. Ayrıca son yıllarda HBO tedavisi uygulayan özel merkezlerde bulunmaktadır. Temelde gazlı gangren nasıl tedavi edilir sorusunun cevabı şu maddelerde gizlidir.

  • Agresif antibiyoterapi
  • Debridman
  • Erken cerrahi müdahale
  • İntravenöz sıvı resüsitasyonu
  • Yoğun bakımda izleme
  • Adjuvan hiperbarik oksijen tedavisi

Bu hastalık gerçek bir acil durum olduğundan gazlı gangren ameliyatı gerekli görülmesi halinde derhal yapılmalıdır. Bu nedenle erken cerrahi konsultasyonu çok önemlidir. Hastalarda kompartman sendromuna girmemek için fasyotomi gibi cerrahi işlemler uygulanabilir.

Referanslar:

  1. Spontaneous, nontraumatic gas gangrene due to Clostridium perfringens – PubMed (nih.gov)
  2. [Host Defense against Bacterial Infection and Bacterial Toxin-induced Impairment of Innate Immunity] – PubMed (nih.gov)
  3. Serious infection associated with induced abortion in the United States – PubMed (nih.gov)
  4. Gas Gangrene – StatPearls – NCBI Bookshelf (nih.gov)

(Bu yazı ilk defa 7 Ağustos 2016 tarihinde yazılmıştır. Ardından 13 Ağustos 2021 tarihinde güncellenmiştir.)

Dr. Erhan Yavuz

2016 yılında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim hayatımı tamamladım. İlk görev yerim olan Erzurum'un Narman ilçesinde Narman İlçe Devlet Hastanesi'ne atandığımda zorlu günler benim için başladı. Acil serviste doktor olarak çalışmak, canlara dokunmak güzeldi ancak kendimi tekrarlamaya başladığım hissi beni rahatsız ediyordu. Başarılı işler yapmanın ötesinde daha fazla kişiye ulaşmak ve kitlelere seslenmek gerektiğini düşünmüştüm hep. İşte tam da bu düşünceli zamanlarda atıldı temelleri Doktordan Haberler'in. Ben farklı farklı devlet hastanelerinde, sağlık kurumlarında gezerken bloğum dediğim bu siteden her geçen gün daha fazla kişiye hitap etmeye başladım. 2021'i bitirdiğimiz bu günlerde artık her gün binlere ve onbinlere ulaşmanın mutluluğu içerisindeyim. Bıkmadan usanmadan ziyaretçilerimin sorduğu sorulara doktor kimliğimle cevap vermeye devam edeceğim. Yüzbinlere, milyonlara ulaşmak dileğiyle :)

“Gazlı Gangren Nedir?” üzerine bir yorum

  1. Merhaba,
    3,5 yasinda oglum ust dirsek kemigini kirdi kirik tek tarafli doktor eli ile kirigi duzlestirmeye calisti ve tam kol dirsek alciya aldi tekrar film cekti ve tam duzelme saglanamasa bile kabul edilebilir acida oldugunu soyledi size sormak istedigim sey o egrilik vucut tarafindan duzelirmi yoksa oyle kaynar ve kalir mi? Iyilesme surecinde olusabilecek riskler nedir? Gazli gangren olma riskimiz var mi? Kapali kirik yara yok odem ve sertlik mevcut tabi siddetli agrida Kirik odemini nasil hafifletebiliriz?
    Lutfen zamaninda ve uygun tedavi yapilmadigi taktirde ne gibi kotu durumlarla karsi karsiya kaliriz? Kola ne olur?
    Birde size 3.5 yasinda dusme sonucu acile basvuruyor ve fiziki muayene ve film sonuclari kapali dirsek ust kol kirik hastayi kirmizi alan mi yesil alan mi kabul edersiniz doktor olarak?
    Birde acilde nobetci olmadiginiz bir zamanda bu vaka hastaneye basvursa ve bayram tatili olsa telefonda uzmanligi genel cerrah olan Nobetci doktora yarim alci yap gonder lafi kanunen ve ethic olarak diyebilne hakkina sahipnisiniz?
    Tedaviyi tamamlamaya yani alci yapmaya gelmek icin 1070 tl istemek (acil hastasina) para yatirilmadigi icin iki saat geliyorum diyip oyalamak ve gelmemek 3,5 yasindaki bir cocugu o sekilde kirik kolla sevk bile vermeden yollamak kanunen hak mi? Yani doktor acil hastasindan tedaviyi sonlandirnak icin para isteme hakkina sahip mi?
    Lutfen tek tek cevaplamanizi rica ediyorum cok hassas ve uzucu bir durum evladinin ustelik 3.5 yasinda savunmasiz bir cocugunun basina gelmis ve gelebilecek kotu durumlarin bilincinde olmak istiyorum bir anne olarak amacim sadece tedavi ve iyilesme surecinde daha bilincli olarak riskleri en aza indirmek ve cok cabuk iyilesmek bir digeri ise doktor haklari ve hasta haklari hakkinda biraz daha fazla fikre sahip olup birdaki sefere daha hizli cozume ulasmak icin
    Tesekkur ederim
    Basarilarinizin devamini dilerim
    Iyi calismalar

    Cevapla

Yorum yapın

Exit mobile version