Deliryum Nedir ?

0
635

Deliryum,herhangi bir nedenle beynin işlevselliğinin bozulmasıyla kısa bir sürede ortaya çıkan, bilişsel işlevler, uyku uyanıklık döngüsü, dikkat ve bilinç alanında bozulma ile seyreden bir sendromdur.

Primer olarak özellikle oryantasyon ve dikkati etkileyen generalize kognisyon bozuklukları ile
karakterize olmakla beraber geniş yelpazede nonkognitif semptomları da içerir.

Deliryum’un Bulguları Nelerdir ?

Yaygın Bilişsel Defisitler:Dikkat,Oryantasyon,Bellek,Yönetici işlevler

Zamansal Özellikler:Akut veya ani başlangıçlı,24 sa boyunca semptomların
şiddetinin dalgalı olması,Genellikle geri dönüşlü,Öncesinde veya takiben subklinik
sendrom ortaya çıkabilir

Psikoz:Algısal bozukluklar (özellikle görsel, yanılsamalar,halüsinasyonlar,metamorfozlar)

Sanrılar (genellikle paranoid),Düşünce bozukluğu(çevresellik, teğetsellik,çağrışımlarda gevşeme)

Akut Beyin Yetmezliği
                                  Akut Beyin Yetmezliği

Uyku Uyanıklık Bozukluğu:Parçalanmış 24 sa.lik periyot,Normal siklusun bozulması

Psikomotor Davranışlar:Hiperaktif,Hipoaktif,Karışık

Dil Bozuklukları:Kelime bulmakta zorlanma,parafazia,Disgrafi,Ağır formları ifade edici veya alıcı afaziyi taklit edebilir

Deliryum’un Mekanizması Nasıl İşlemektedir ?

Deliryumun patofizyolojisi tam olarak aydınlatılmamış olmakla birlikte çeşitli nörokimyasal ve nöroanatomik varsayımlar üzerinde durulmaktadır.Deliryum vakaları incelendiğinde en iyi anlaşılmış nörotransmitter değişikliği kolinerjik aktivitenin azalmasıdır.

Dopaminerjik aktivite artışı, GABA, serotonin, histamin seviye değişikliklerinin de deliryuma neden olabileceği çeşitli araştırmalarla gösterilmiştir.

Akut Beyin Yetmezliği
                                                Akut Beyin Yetmezliği

Deliryum’a Sebep Olan Etkenler Nelerdir ?

  • Primer serebral bozukluklar (inme,serebral ödem,SAK,nöbetler…)
  • Sistemik bozukluklar (dehidratasyon,asidoz,alkaloz,hipoksi, hipoalbuminemi,üremi…)
  • İlaç intoksifikasyonu (antikolinerjikler,opiatlar,bezodiazepinler…)
  • İlaç yoksunluğu
  • İntrakranial enfeksiyonlar
  • Travmatik beyin hasarı
  • Son dönem hastalık
  • Postop dönem

Deliryum’un Psikomotor Alt Tipleri Nelerdir ?

                 HİPERAKTİF              HİPOAKTİF
MOTOR SEMPTOMLAR *Aktivite düzeylerinde artış

*Eylem hızlarında artış

*Aktivite kontrol kaybı

*Ajitasyon

*Aktivite düzeylerinde azalış

*Eylem hızlarında azalış

*Çevreye ilgisizlik(apati) ve
dikkatsizlik

NONMOTOR
SEMPTOMLAR
*Konuşma miktarında ve
hızında artış
*Sözel çıkışta değişmiş içerik
(şarkı söyleme, bağırma,
gülme)
*Saldırganlık, hırçınlık,
işbirliği yapamama

*Halüsinasyon
*Hiperalert

*Konuşma miktarı ve hızında azalış

*Hipoalert
*Aşırı uyku hali

*Sosyal çekilme

EEG *Yaygın yavaşlama *Yaygın yavaşlama
ALGI (BİLİŞ) *Yaygın eksiklik *Yaygın eksiklik

 

Hastalığın Tanısı Nasıl Konur ?

Klinik pratikte deliryum tanısı çoğunlukla geç farkedilmekte veya hiç farkedilmemektedir.

Ani başlangıçlı oluşu ve dalgalı seyir göstermesi oldukça karakteristiktir.Klinik özelliklerinin yanında Deliryum Derecelendirme Ölçeği ve EEG de tanı koymamıza yardımcı olmaktadır.

EEG’de diffüz yavaşlamanın prodramal değişiklikleri ve değişen bilinç ile bağlantılı uyku bozuklukları saptanmıştır.

Deliryum Ayırıcı Tanısı Nasıl Yapılır ?

DELİRYUM DEMANS DEPRESYON ŞİZOFRENİ
Başlangıç Akut Sinsi Değişken Değişken
Gidiş Dalgalı Sıklıkla progresif Diurnal değişim Değişken
Geriye
dönebilirlik
Genellikle Sık değil Genelde, fakat
tekrarlayabilir
Hayır,

fakat alevlenebilir

Bilinç düzeyi Bozulmuş Geç dönemlere kadar
açık
Genellikle
bozulmamış
Bozulmamış (akut
safhada karışık)
Dikkat/Hafıza Dikkat dağınıklığı/
Zayıf hafıza
Dikkat dağınıklığı
olmayan zayıf hafıza
Zayıf dikkat/
Hafıza
bozulmamış
Zayıf dikkat/ Hafıza
bozulmamış
Varsanılar Genellikle görsel;
işitsel,taktil,tat ve
koku varsanıları
olabilir
Görsel,işitsel
varsanılar olabilir
Genellikle işitsel
varsanı
Genellikle işitsel
varsanı
Sanrılar Kısa süreli, parçalı
ve genellikle
persekütuar
Paranoid, genellikle
sabit
Kompleks ve
duygudurum ile
uyumlu
Sürekli, komleks,
sistematize ve
sürekli paronaya

 

Deliryum Tedavisi Süreci Nasıldır ?

Eğer altta yatan neden biliniyorsa, ilk olarak altta yatan nedene yönelik tedavi başlatılmalıdır.

Deliryumun nedeni bilinsin veya bilinmesin yapılması gerekenler 4 başlık altında toplanabilir;

  • TIBBİ
  • FARMAKOLOJİK
  • PSİKOSOSYAL
  • ÇEVRESEL

Farmakolojik Tedavi : Tedavide klinik standart D2 antagonisti olan nöroleptiklerdir. En sık tercih edilen Haloperidoldur.Oral, iv, im yolla uygulanabilen KBB’ini geçerek yaygın doku
yayılımı gösteren, geniş dağılım hacmine sahip bir antipsikotiktir.

Klorpromazin,Risperidon,Olanzapin,Droperidol kullanılan diğer ilaçlardır.

Diğer psikiyatrik bir hastalıkları incelemek için tıklayınız.


Yazı hakkında konuşmak için yorum kısmından bana ulaşabilirsiniz.Cevap vermekten mutluluk duyacağım.

Haydi Hemen Bir YORUM Yazın

Please enter your comment!
Please enter your name here