Bipolar Bozukluk Nedir ?

1
375

Bipolar Bozukluk,derin çöküntüden aşırı neşeye doğru duygu dalgalanmaları gösteren,yineleme ve remisyonlarla giden bir hastalıktır.

Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı yani DSM’ye göre Bipolar Bozukluk tanı kriterleri aşağıdaki gibidir.

DSM – IV Manik Dönem Ölçütleri

En az bir hafta süren, olağandışı ve sürekli, kabarmış, taşkın ve ayrı bir duygudurum döneminin olması.

  • Benlik saygısında abartılı artma
  • Uyku ihtiyacında azalma
  • Her zamankinden daha konuşkan olma
  • Fikir uçuşmaları ve dikkat dağınıklığı
  • Amaca yönelik etkinlikte artma
  • Kötü sonuçlar doğurabilecek, zevk veren etkinliklere aşırı katılma

Hastaneye yatış gerektirir.

DSM – IV Hipomanik Dönem Ölçütleri

Olağan, depresif olmayan duygudurumdan açıkça farklı, en az 4 gün, gün boyu süren, sürekli, kabarmış, taşkın ve ayrı bir duygudurum döneminin olması.

  • Benlik saygısında abartılı artma
  • Uyku gereksiniminde azalma
  • Her zamankinden daha konuşkan olma
  • Fikir uçuşmaları ve dikkat dağınıklığı
  • Amaca yönelik etkinlikte artma
  • Kötü sonuçlar doğurabilecek, zevk veren etkinliklere aşırı katılma

Manik Epizod Nedir ?

bp2
                                                                            BB Görselleri

 Mani: Aşırı neşeli ,bazen de öfkeli, coşkulu bir duygudurum içinde düşünce,konuşma,hareketde hızlanma,benlik saygısında artma,aşırı güçlülük,büyüklük duyguları ve sanrıları ile belirli genel bir kabarma , taşkınlık,coşma ile giden bir duygudurum bozukluğu dönemidir.Yükselmiş,taşkın yada irritabl duygudurum bir manik atağın en önemli
yanıdır. Yükselmiş duygudurum öforiktir.Özellikle hasta engellendiğinde irritabl olabilir.Sıklıkla duygudurum hastalığın erken döneminde öforiden daha sonraki dönemlerinde irritabiliteye değişme gösterir.

Bipolar Bozukluk’ta Belirtiler Nelerdir ?

Genel Görünüm : Canlı, aşırı hareketli, renkli giyinmiş, konuşkan ve coşkuludur. Aşırı hareketlilik nedeniyle hasta dağınık ve bitkin bir durumda.

Konuşma ve İlişki Durumu : Yüksek ses tonuyla ve hızlı ritmdedir. Konuşmanın arasına girmek, kesmek zordur. İnsanlarla kolay ilişki kurar, ancak ilişki yüzeyel ve kısa sürelidir. Bol, el kol hareketleriyle,yüksek sesle konuşma görülür.

Düşünce Akışı ve İçeriği : Düşünce akışı hızlanmıştır. Düşünceler hızla birbirini izler,konuşurken konudan konuya atlamalar olabilir (fikir uçuşması). Ancak çoğu kez anlattıklarından bir anlam çıkarılabilir ve mantık bütünlüğü korunmuştur.Düşünce içeriği büyüklük ve kendine güven temaları ile doludur. Benlik kabarmasını yansıtan düşünceler
vardır. Kimsenin yapamayacağı işleri yapacak güçtedir, üstündür ve yeteneklidir.

Duygulanım : Coşku, aşırı neşe, zaman zaman da öfke egemendir. Buna yükselmiş, kabarmış duygudurum denir. Hastanın neşesi çevresindekilere de bulaşır. Ara ara duygulanım değişkenliği görülür. Gülerken birden ağlayabilir, ağlarken gülmeye başlayabilir. Sıklıkla engellendiklerinde öfkeli, kızgın, saldırgan olabilirler.

Bilişsel Yetiler : Dikkat kolayca dış uyaranlara çekilebilir. Spontan dikkat artmış, iradi dikkat
azalmıştır. Psikotik özellikli manide algı bozuklukları (varsanı ve yanılsamalar) görülebilir.

Fizyolojik Belirtiler : Uyku ileri derecede bozulur. Hasta günlerce uyumaz, sürekli dolaşır, bir şeylerle uğraşır. Ertesi gün ise enerjik ve hareketlidir. İştahı artsa bile yemek yemeğe fırsat bulamaz, kilo verir. Cinsel dürtülerini denetlemekte zorlanır. Bu enerjik davranışları
nedeniyle bir süre sonra yorgun düşer.

Bipolar Bozukluk Tedavisi Nasıl Yapılır ?

BB
                                                                          BB Görseller

Manik Epizotta Tedavi : Mani döneminde hasta kendisini çok iyi hissediyordur,dolayısıyla
genellikle hasta olduğuna inanmaz.Kendisini her zamankinden iyi hisseden bir insan zorla doktora getirilir yada hastaneye yatırılırsa doğal olarak öfkelenir.Kendisine ve çevresine zarar verebilir.Açık,kesin,fakat zedelemeyen bir yaklaşımla hasta tutulabilir,sedasyon veren enjeksiyonlar yapılabilir,hastaneye zorla yatırılması gerekebilir. Hastaya bunların kendi sağlığı ve güvenliği için yapıldığı açıklanmalı, daha da önemlisi hissettirilmelidir.Akut mani dönemindeki her hastanın hastaneye yatırılması gerekli değildir.

Hastaneye yatışın gerektiği durumlar şunlardır;

  • Hastanın kendisine yada çevresine zarar verici davranışlarının olması
  • Genel sağlık durumunun tehlike altında olması ve uykusuzluğa ikincil olarak hiperaktivite
  • Ayaktan sağaltım önerilerine uymaması.ilaçlarını almaması

Mani dönemi yatıştıktan sonra da yakından izlenmeli,hastalık hakkında hastaya ve aileye bilgi verilerek koruyucu önlemler açıklanmalıdır.

Manik Epizod Tedavisinde Kullanılan İlaçlar : 

  • DUYGUDURUM DENGELEYİCİLER : Lityum,Valproat,Karbamazepin
  • ANTİPSİKOTİKLER : Olanzapin,Klozapin,Risperidon
  • BENZODİAZEPİNLER : Lorazepam,Kolonozepam

Bipolar Bozukluk’ta Psikoterapi’nin Yeri

Psikoterapinin hedefleri hastadaki huzursuzluğu azaltmak , işbirliğini artırmak ve gelecekteki epizodların frekansını düşürmeye çalışmaktır.Bipolar bozukluktaki başlıca sorun kaynakları şöyle sıralanabilir;

  • Bir majör duygudurum bozukluğu geçirmiş ve kronik bir akıl hastalığıtanısı almış olmanın duygusal tepkileri
  • Etiketlenmeye bağlı sorunlar
  • Benlik değeri duygusunun etkilenmesine bağlı sorunlar
  • Nüks korkusu ve buna bağlı olarak normal işlevselliğin kısıtlanması
  • Kişilerarası ilişki sorunları
  • Akademik ve iş yaşamına ilişkin sorunlar
  • Evlilik,aile,çocuk sahibi olma,anababalık rolüne ilişkin sorunlar

Bu sorunları çözme amacıyla bireysel terapiler olarak psikodinamik,davranışsal ve bilişsel terapiler uygulanabilir.Ayrıca evlilik,aile ve grup terapileri de gereksinimlere göre seçilebilir.

Bipolar Bozukluk’ta Psikoeğitim’in Rolü

Psikoeğitim programlarının genel olarak amaçları; hasta ve ailesini hastalık hakkında eğitmek,emosyonel destek vermek,yeni başa çıkma yetenekleri kazandırmak,yaşam kalitelerini artırmak ve tedaviye aktif olarak katılımlarını sağlamaktır.

Bipolar bozukluktaki psikoeğitimin genel hedefleri;

  • Katılımcının bozukluk hakkındaki bilgisini artırmak
  • Uygunsa aile ve eş desteğini kuvvetlendirmek
  • Depresif ve manik epizodların tekrarlama riskini azaltmak
  • Uzun süreli ilaç uyumunu artırmak
  • Baş etme becerilerini geliştirerek sosyal ve mesleki işlevselliği artırmak

Diğer psikiyatrik hastalıkları incelemek için buraya tıklayınız.


Yotum atarak soru sorabilir,yardım isteyebilirsiniz.

Haydi Hemen Bir YORUM Yazın

Please enter your comment!
Please enter your name here